Adison Hastalığı

(Thomas Addison), (1793-1860) yıllarında yaşamış, meşhur bir ingiliz hekimidir. Bu hastalığı ilk defa kendisi bulduğu ve tarif ettiği için, hastalığın adına (Adison hastalığı) denilmiştir. Hastalığın mahiyeti şudur:
İnsanın her iki böbreğinin üstünde birer ufak bez vardır ki, bunlara (böbrek üstü bezleri) derler. Bunlar vücutta (iç salgı bezleri) denilen bir sistem organlardan birini teşkil ederler. Bu bezlerin vazifesi, vücut için faydalı ve tesirli bir madde yapıp kana vermektir. Bu maddenin vücuda çok lüzumu vardır. Bu maddeyi yapan, bezlerin kabuk kısmıdır. Hastalık ta bu kabuk kısmının bozulması ile husule gelir. Böbrek üstü kabuğunun kana verdiği iç salgı sayesinde vücudun bazı kuvvetleri muvazene halinde bulunurlar. Vücut, bu sayede kuvvetini muhafaza eder ve damarlardaki kan basıncı (kan tazyiki) tabii bir halde bulunur. Bunun için, böbrek üstü kabuğunun iltihaplanıp bozulması bütün vücut muvazenesini altüst etmeye kafi gelir.
Bu iltihabı en çok yapan mikrop, verem mikrobudur. Bundan başka kanser gibi fena urlar da böbrek üstü kabuğunun bozulmasına sebep olurlar. Kabuktaki ince kan damarlarında tıkanmalar, çatlamalar olması da bu işi yapabilir.- Frenginin kabuk iltihabına sebep olması çok nadirdir.
Böbrek üstü kabuğunda hastalık başlayınca, insanda devamlı bir halsizlik, şiddetli bir yorgunluk ve kesiklik hasıl olur. Her tarafta, bilhassa kalçalarda ve midede şiddetli ağrılar vardır. Hastalar, ara sıra, kusarlar, ishal veya peklik olurlar.
İyi gıda almasına rağmen, hastanın vücudu gittikçe zayıflar. Bu hastalık, çok defa, yavaş ve gizli bir gelişme gösterir. Git gide derinin rengi değişir, tunç renginde bir takım siyahımtırak lekeler derinin birçok yerini kaplarlar. Onun için bu hastalığın başka bir adı da (Tunç hastalığı) dır. Hasta terler ve teri fena kokar. Kan basıncı çok düşüktür. Hastada iştahsızlıklar, bulantı ve kusmalar olur. Hasta geceleri uyku uyuyamaz. Sinirleri bozulur. Az zamanda yorgun ve takatsiz kalır. Bu kadar zayıflayan hastanın mikroplara ve başka hastalıklara karşı da dayanaklığı kalmamıştır.
Adison hastalığı uzun sürebilir. On sene kadar süren vakalar görülmüştür.

TEDAVİ:
Vücudu kuvvetlendirici ilaçlar ve gıdalar verilmesi, hastanın iyi bakılması lâzımdır. Hastanın vücudunda tuz azalmış olduğundan bunlara, yemeklerine konan tuzdan başka, ilâç şeklinde ağızdan veya şırınga şeklinde damardan tuz verilmelidir. (C) vitamininden zengin olan limon, portakal gibi meyveler ve bu vitamini havi ilaçlar çok faydalıdır.
Bunlardan başka hayvanların böbrek üstü kabuğundan çıkarılmış ve tesirli maddeyi havi olan türlü türlü hazır ilaçlar vardır. Bu hülâsaların kullanılması, hastanın vücudunda eksik olan cevheri tamamladığı için, pek şifalı bir tesir hasıl ederler. Sebep frengi ise bu hastalığa mahsus tedavi tatbik olunur. Hastalar iyi bir bakıma, dikkatli bir tedaviye muhtaçtırlar.