Ağızda yaralar (Aft)

Ağızda ve bazı genç kız çocuklarında tenasül organının ince zarı (Muhat gışâsı) üzerinde ufak, sathı yaracıklar açılması ile kendisini belli eden bir hastalıktır.
En çok ağızda görülür. Ağzın içini kaplayan ince zar üzerinde, iğne topuzu büyüğünde, kabartılar hasıl olur. Bu kabartılar sos beyazımtırak renkte olup etrafları çevreleri girintili çıkıntılıdır. Bunlara dokunan olursa çabuk kanarlar. Kabartılar dudaklar yanakların içinde, dil altı bölgesinde görülürler. Çok acırlar. Eğer kabartılar çok ve sık olurlarsa, ağzın içinde adeta bir iltihap hasıl olur. Hastanın ağzı sıcaktan, soğuktan, biberli, baharlı gıdalardan müteessir olarak çok acı hissedeceği için pek sıkıntılı bir hal ortaya çıkar. Hasta yemek yiyemez, su içemez. Soğuk bir havanın teneffüsünden bile ağızlarında acı duyanlar vardır. Aft, en ziyade, genç yaştaki ihsanlarda olur. Eskiden bu hastalığa mide. barsak bozuklukları, tahriş edici gıdaların yenilmesi gibi hâdiseler alkol ve tütün sebep olarak gösterilmişti.
Fakat sonradan yapılan incelemelerle anlaşılmıştır ki: Aft hususi bir mikrop tarafında husule getirilmektedir. Virüs’ler sınıfından olası bu mikrop, süzgeçleri geçmekte ve hekimliğin bugün elinde bulunan mikrop ekim yerlerinde üretilememektedir. Bu mikrop, uçuk dediğimiz ufak çıbanların âmili olan virüse çok yakın virüslerdendir.
Kobay gibi tecrübe hayvanlarına naklinin kabil olması bize bu bilgileri vermektedir. Ağızdaki Aftlar, bazı insanlarda, sık sık görülürler. Dişleri bakımsız, çürük, ağızları kirli olanlarda daha çok olurlar. Ağızda fena bir koku hasıl ederler. Küçük kızların tenasül organlarında husule gelen Aft ta tıpkı bu tarif edilen şekildedir. Ağrı, acı, sıkıntı verir. En ziyade kızamık, kızıl gibi hastalıklar sırasında ortaya çıkar.

TEDAVİ:
Ağzı ıhlamur ve hatmi sularile, gargara şeklinde; temizlemek, bu gargaraların içine (Karbonata), yahut (Borax) gibi ilaçlar katmak çok uygundur. ,
Bazı hekimler, aftlara (Acide chromique) veya (Cehennem taşı) mahlulü sürmeyi tavsiye etmişlerdir.
Fakat (Metilen mavisi) denilen boya bunlara çok iyi gelmektedir. (50) gram temiz gliserin içine (II gram (Metilen mavisi), (1) gram da (Borax) koymak sureti ile hazırlanacak bir ilaçtan, bir kürdan ucuna sarılmış pamukla, alıp aft’ların üzerine sürmekle bunları, az zamanda, izale etmek mümkündür. Bazı tecrübeli insanların aft’lar üzerine mavi mürekkep sürmeyi tavsiye etmeleri bu esasa dayanan bir tecrübe mahsulü olsa gerektir.