Amonyak

(Ammoniaque)
Amonyak aslında gaz halinde bulunan bir cisimdir. Fakat hekimlikte kullanılan amonyak, bu, gazın suda eritilmiş bir mahlulüdür.
Şu halde kullanılmakta olan amonyak, (yüzde on) veya (yüzde yirmi) nispetinde bu gazı havi, boğucu, keskin kokulu bir sudur.
Az koklandığı zaman beyinde uyanıklık hâsıl ettiği için, baygınları ve sarhoşları ayıltmakta ve baş ağrılarını gidermekte, koklamak sureti ile, kullanılmıştır.
Eğer çok koklanırsa, şiddetli tahriş yapan bir gaz olduğu için, tahammül edilemez. Nefes boruların tahriş eder. Gözleri yaşartır. İnsana fenalık verir.
Daha çok koklanmakta ısrar olunursa kan tükürmeye bile sebep olur. O kadar tehlikelidir. Amonyaklı su, arı, böcek, akrep sokmaları gibi kazalarda sokulan yere sürülür ve bununla pansuman yapılırsa iyi tesir eder.
Bunu yaparken dikkat edilecek nokta şudur: Pansuman yapmak için amonyaklı suyu birkaç misli temiz, adi su ile ve inbik suyu ile sulandırmalıdır. Kesif mahlulü deriyi tahriş edip yaralar açılmasına sebep olabilir.