Androjen

Androjen

Erkek cinsel hormonları ve erkek cinsel hormonlarının etkisini gösteren yapay maddeler için kullanılan genel deyim. Erkeklerde erbezleri, kadınlarda ve erkeklerde böbreküstü bezi tarafından androjenler salgılanır. Erbezlerinde androjeni ara hücreler meydana getirir. Böbreküstü bezinde ise bu madde, kabuk bölümü tarafından meydana getirilir. Androjenler buluğ çağına kadar az miktarlarda salgılanırlar.

Buluğda, hipofiz salgıbezi tarafından salgılanan, ara hücreleri uyaran hormonun etkisiyle, erbezinde bol miktarda androjen üretilir. Penisin ve erbezi torbasının büyümesi, meni torbacıklarının gelişmesi, yüzde koltuk altında ve kasıklarda kıllanma ve gırtlakta kalınlaşma sonucu sesin erkekteki özelliğini kazanması, androjenlerin etkisinin sonucudur. Androjenler bu etkileri yanında, kas ve kemik sisteminin de gelişimine yol açarlar. Erişkinlerde androjenlerin sürekli olarak salgılanması, erkeksi davranışın ve cinsel dürtünün oluşumunu ve devamını sağlar.

Androjenler çeşitli kaynaklarda üretilir. Hem erbezi hem de böbreküstü salgıbezlerinin meydana getirdiği androjenler kimyasal yapı açısından steroid grubundandır. Erbezinin en önemli androjeni, testosteron, böbreküstü salgıbezinin en önemli androjenleri ise androsteron ve androstenediondur. Bu maddeler idrara 17 ketosteroid denen maddeleri katarlar. İdrarda, 17 ketosteroid miktarının düşük olması, genellikle androjenlerin az olduğunu, giderek androjen salgılayan mekanizmada bozukluk bulunduğunu gösterir. Erbezleri bulunmayan, ya da yeterince çalışmayan erkeklere androjen madde verilir. Androjenlerden ameliyat ve ışın tedavisinin yetersiz olduğu meme kanseri vakalarında da yararlanılır.