Bağırsak İltihapları
Barsak iltihapları, hekimlikte, karışık ve uzun bir bahistir. Çünkü bağırsakta iltihap yapan hastalıklar ve sebepler pek çok dağınıktır
Barsak iltihabı, bağırsağın içindeki ince zarın, bir sürü tesirler altında, iltihaplanmasından ve bundan dolayı barsak vazifelerinin bozulmasından ibarettir.
Başlıca sebepler: Mikroplar, veya zehirlerdir.
Bağırsakların içinde havalı ve havasız yaşayan birçok mikrop vardır. Bunlar biribirlerile, iyi bir komşuluk halinde, yaşarlarken, ortaya giren bazı sebeplerin yardımı ile günün birinde, bazıları azgınlıklarını arttırarak, bağırsağın iç zarında, iltihaplar hasıl ederler.
Barsak iltihapları çocuklarda, büyüklerden, daha fazla görülür. En ziyade görüldükleri mevsim yaz ve sonbahardır.
Bozuk, bayat .etler, konserveler, bozuk sucuk, pastırma ve yumurtalar, bayatlamış balık etleri, pastalar, hamur tatlıları ve dondurmalar… gibi bozulmuş olarak yenen bir takım gıdaların içindeki mikroplar, bağırsaklara gittikten sonra, orada iltihaplara sebep olabildikleri gibi tifo, paratifolar, kolera, dizanteri, kızıl, kızamık, verem, grip, yılancık, sıtma, verem gibi bâzı hastalıkların mikropları veya zehirleri de bağırsaklarda iltihap yapabilirler.
Bağırsakta üreyip çoğalan bağırsak kuruları da burada iltihaplara kapı açabilirler. Bütün bu çok karışık sebeplerin tesiri altında bağırsaklarda iltihap husule geldiği zaman sürgün (ishal), karın ağrıları, ateş yükselmesi, kırıklıklar, kusmalar… gibi bazı rahatsızlıklar baş gösterir.
Hastanın dışkısı (Büyük abdesti) baştan yumuşak iken gittikçe sulu bir hal alır. Karnında gurultular olur. Hasta bir günde, vakasına göre, birçok defa, ishal halinde, dışarıya çıkar. Gündelik dışarıya çıkma sayısı hastalığın cinsine ve şiddetine göredir. Hasta bâzı hallerde pek çok defa dışarıya çıkar ve bitkin bir hale gelir. Çıkan dışkı pek fena kokuludur.
Karında çok ağrılar olması ve dışkının sümük şeklinde balgamlı ve kanlı bir şekilde çıkması, makatta akıntı ve buruntu olması iltihabin daha ziyade, kalın bağırsakta olduğuna gösterir.
Daha sonra baş ağrısı, baş: dönmesi, halsizlikler başlar. Hastanın ağzı kurur, dili paslanır. İştahı yoktur. Şiddetli bir susuzluk hisse ince bağırsaklar, birbirleri üzerine kıvrılarak, düğümlenebilirler
Küçük çocuklarda yazın görülen ve dışkının yeşilimtırak çıkması ile kendini gösteren bir takım barsak iltihapları vardır ki, bunlar çocuk vücudunda hastalıklara ve ölümlere kapı açtığı için, ehemmiyetli ve tehlikelidirler. Sık sık gelen bu sürgünler, zaman geçtikçe, hastayı zayıflatır. Kuvvetten düşürür;
Barsak iltihapları birkaç gün sürdükten sonra yavaş yavaş geçerek sıkıntıları ortadan kalkarsa da birçok vakalarda verdikleri rahatsızlık hafiflemekle beraber büsbütün geçmeyerek sürüncemede kalmış bir halde devam ederler.
Karın ağrıları ve dışarıya çıkma sayısı azalırsa da dışkı, az çok, sulu kalır ve bir türlü hasta tabii hale gelemez.
Böylece hastalarda müzmin barsak iltihabı hasıl olarak uzun zamanlar sürüp gider.
TEDAVİ:
Barsak iltihaplarının sebepleri pek çok olduğu için bu sebeplere göre, ayrı ayrı, tedavi lazımdır. Fakat genel olarak şunlar tavsiye edilir: Barsak iltihaplarında yatakta istirahat şarttır. Hasta kendisini ve ayaklarını üşütmemelidir. Karnına, yaş veya kuru şekilde, sıcak pansuman yapılır. Bağırsaklar temizlensin diye, bir sürgün ilacı (Müshili verilir. İlk günlerde gıdalar pek azaltılır. Hemen hemen bir şey verilmez.
Sonra sade suya çorbalar, sebze suları, şekersiz veya şekeri az çay, ıhlamur, süt, yoğurt,Kalın bağırsağın ilk kısmında birbirine geçmiş bir parça ayran verilir. Hastalık azaldıkça, yavaş yavaş, tabii gıdalara geçilir.
Tifo, parafifolar, dizanteriler, kolera., gibi vücudun genel hastalıklarından ileri gelen barsak iltihapları ancak bu hastalıkların özel tedavilerile geçer.
Ateşi yüksek olan, karnındaki ağrıları ve sürgünü çabuk geçmeyen ve gittikçe halsizleşen hasta mutlaka hekimin tedavisi altında kalacak, sürgünü kesecek, karın ağrılarını durduracak, hastanın düşkünlüğünü giderecek ilâç ve şırıngaları ancak hekim tertip edecektir. Hele küçük çocukların yeşil sürgünleri hiç ihmal götürmez.
