Bit

Bit

Kuşlarda ve memelilerde asalak olarak yaşayan kanatsız küçük bir böcek. Deri, saç gibi bölgelerde yaşayanları genellikle ısırıcı bitler (Mallophaga) takımındandır. Kan emenler ise gerçek bitler (Anoplura) takımındandır. İnsan vücudunda yaşayabilen türler baş biti (Pediculus capitis), giyim biti (Pediculus vestimenti) ve kasık dibinde yaşayan kıl biti (Phthirius) dir.

Başta ya da vücutta yaşayan türler daha büyük boyutludur. Erkekleri 23 mm., dişileri ise daha büyük olurlar. Bunların vücutları gri renkli olup göğsü oluşturan üç bölüt birbirine kaynaşmıştır. Karın bölütleri yassılaşmıştır. Bu bölütte eşit uzunlukta altı çift ayak vardır.

Kıl biti daha küçük boyutludur: Dişileri 0,81 mm. uzunluğunda olup erkekleri biraz daha küçüktür.

İnsan başında yaşayan bitlerin dişisi hayatı boyunca 80-100, vücutta yaşayanın dişisi 200 300, kıl bitinin dişisi ise 50 yumurta yumurtlar. Baş biti 12-18 gün, kıl biti de 15 gün kadar yaşar. Bitin kan emdiği yer kaşınır ve kaşınma bu yerlerin çeşitli bakterilerle bulaşıp yangılaşmasına yol açar.

Vücut biti ayrıca tifüs gibi bazı hastalıkları da bulaştırır. Baş biti bu gibi hastalıkları daha seyrek taşır; kıl biti ise genellikle hastalık taşımaz, sadece kan emerek insana zarar verir.

Gerek eskiden yurdumuzda lekeli tifo olarak bilinen tifüs, gerekse yine bitler tarafından taşman hummayi racia, Balkan Savaşı ile I. Dünya Savaşında ordumuzda büyük çapta ölümlere yol açmıştır. Örneğin 1914′te sadece Edirne kolordusunda 445 kişi tifüse yakalanmış, bunlardan 67’si ölmüştür. Aynı süre içinde yine aynı kolorduda hummayi racialı 144 hasta ve 25 ölü görülmüştür. Fırınların etüv olarak kullanılması ve askerlerin elbiselerinin 160 derecede 25 dakika süre ile fırında tutularak bitlerin öldürülmesi, askerlerin sıcak suyla yıkanması, çadırların yerlerinin değiştirilmesi gibi tedbirlerle hastalığın daha fazla yaygınlaşmadan önlenebilmiş olması, askeri hekimliğimizin başarıları arasında önemli bir yer tutar.