Dermatit

Dermatit
 
Derinin dışarıdan ya da içeriden aldığı mikroplarla yangılanması. Yangının özelliğini yapan lezyonlara göre dermatit eritematöz, papülöz, nodüler vb. türlerine ayrılır.

Dış etkenlerle oluşan, yani egzogen dermatitleri fiziksel, kimyasal nedenlerle oluşabileceği gibi, herhangi bir asalağın etkisi sonucu da olabilir. Kaşıma, ufak fakat sürekli çarpmalar, sıyrıklar, bir yere hızla sürtmeler azdırma yoluyla dermatit yapan fiziksel etkenlerdir. Yine fiziksel nedenli dermatitlerin, kaynağı ısı ve ışın olan türleri de vardır. Örneğin aşırı ısı, kırmızı lekeler (eritem) yapabilir. Bu lekeler yangılıdır. Donma sonucu da dermatit olabilir. Güneş ışınının fazlası güneş eritemi, yapay aydınlatma kaynaklarının ışınları fotodermatit X ışınları ise radyodermit denen dermatit türlerine yol açarlar.

Asit, alkali, zehir, ilaç, ısırgan çeşidinden deriyi hırpalayan bitkiler gibi birçok kimyasal etken de dermatit meydana getirebilir. Kimyasal etkenlerin hayvansal kaynaklı olanları da vardır. Örneğin, arı veya bir başka böcek insanı soktuğu zaman derinin altına kaşındırıcı, hırpalayıcı bir sıvı akıtır. Dış etkenli dermatitin bir de mesleğe bağlı olanı vardır. Bunların arasında en yaygını arsenik ya da civa işleyen laboratuvarlarda sürekli çalışan kimselerde görülen dermatittir.

Dermatit yapan asalaklar hem bitkisel hem hayvansal olabilirler. Bitkisel olanlar çoğunlukla mantarlardır. Uyuzda görülen deri yangılanması ise uyuz böceği denen asalak tarafından yapılır.

Etkeni içte bulunan yani endogen dermatitler çoğu zaman zehirlenme sonucu olur. Kızamık, suçiçeği, kızıl gibi sivilceli hastalıklarda; bazı besinlerin sindiriminde karşılaşılan direnç sonucu (ürtiker gibi) ortaya çıkan alerjik veya anafilaktik durumlarda; bağırsaklarda kendiliğinden oluşan toksik maddenin zehirlemesinde, damla, şeker gibi hastalıklarda, içteki bir organik madde alışverişinde; kan hastalıklarında; sinir sistemi hastalıklarında; iç salgıbezlerinin aksak çalışmasında deri yangılanabilir.

Hem endogen hem de egzogen olan türler de vardır. Bunlara yüksek dozda alınıp, deri yoluyla dışarı atılan iyot gibi, brom gibi maddeler yol açar. Bazen kişinin belirli bir maddeye gösterdiği dayanıksızlık da bu tür bir deri yangısı yapabilir.