Agranülositoz

Agranülositoz

Çok şekilli çekirdekli, akyuvarlar adı verilen kan hücrelerinin büyük çapta azalması ya da hiç bulunmaması. Çok kere ölümle sonuçlanan çok ciddi bir hastalıktır. Hastalık, adını, boyandıkları zaman içlerinde küçük noktacıklar (granüller) bulunduğundan granülosit adını alan çok şekilli çekirdekli akyuvarlardan alır. Kadınlarda daha çok görülen bu hastalık, adı geçen hücreleri meydana getiren kemik iliğinin bazı ilaç ve maddelere karşı aşırı duyarlığının sonucu ortaya çıkar. Özellikle amidopirin, sulfamitler, tiurasil ve kloramfenikol adlı antibiyotik bu duruma yol açabilen ilaçların başında gelirler. Bazen agranülositoz, kan kanseri ya da ciddi bir kansızlık sonucu ortaya çıkar.

Hastalığın belirtisi, birdenbire ortaya çıkan halsizlik, baş ağrısı ve ileri derecede yüksek ateştir. Ağızda ülserler belirir, diş etlerinde ve boğazda da ülserleşme görülebilir. Bu duruma agranülosit anjini adı verilir. Bazen rektumda ve dölyolunda da böyle yaralar belirir. Hastanın kanının boyanıp incelenmesi, granülosit adı verilen hücrelerin bulunmadığını ortaya çıkarır.

Son yıllara gelinceye dek agranülositoz, sonucu karanlık olan bir hastalıktı. Çok kere hastalarda zatürree belirir ve hastanın ölümüne yol açardı. Bugün, agranülositoza yol açan maddenin saptanması, hastanın ondan uzak tutulması ve gerekli antibiyotiğin kullanılması sonucu, hastalarda bir dereceye kadar kemik iliğinin derlenip toparlanması için gerekli zaman kazanılabilmektedir. Bu derlenip toparlanma bazen gerekli sayıda granülositin yeniden yapılmasına ve iyileşmeye yol açabilecek kadar yeterli olabilmektedir. Hastalara kan vermek, sağlık durumları iyi olan kimselerden akyuvar aktarmak ve kemik iliğini uyarıcı ilaçlar kullanmak yöntemleri de tedavide yararlı olabilmektedir.