Doğum Kontrol Hapları

Oral kontraseptifler olarak adlandırdığımız bu araçlar çağımızda birçok türüyle yaygın ve basit kullanımlıdır. Etkin ve geriye dönüşünüz açısından az problemli araçlardır. Sentetik östrojen ve progestron hormonları içerirler. Kimyasal yapıları nedeniyle vücuttaki hormonal dengeyi bozduklarından överlerden yumurta atılmaz ve döllenme engellenir. Bu sentetik hormonlarla doğum hormon faaliyetleri taklit edildiğinden işlevleri ters oranlıdır. Yapım farklılıkları organ ve dokular üzerindeki etkilerinide farklı kılmaktadır. Kullanım doz ve programları, içerdikleri sentetik bileşimlerle de birbirlerinden ayrılan doğum kontrol hapları sonuçta aynı ortak amaca hizmet etmektedirler. Gebe kalmayı önlemek.
Bazı Asya ülkelerindeki tutucu dincilerin baskıları nedeniyle öz olarak doğum kontrolüne karşı bir kampanya ve yaptırımcılık olduğunu belirtmiştim. Bu şanssız ülkelerdeki işgüzar yöneticiler kendileri için serbest olan dünya nimetlerini tebaları için yasaklamakta, yoksullara kader ve sabır afyonu sunarak onları yoksulluklarının ezici şaşkınlığıyla yönetmeyi tercih etmektedirler. Krediler ve rüşvetler cebe inerken kendileri ü/kelerinde ve gelişmiş ülkelerde lüks bir yaşam içerisinde burjuva yaşamın nimetlerinden yararlanmaktadırlar. Ne yazık ki tümüyle olmasa bile tutucu ve çağlarının gerisinde kalmayı çözüm görebilen işbirlikçi bilim adamı suretlerinden din adamlarına kadar büyük bir kesimde kadınlar üzerindeki baskının ve insanların sömürülmesinde yoksulluk silahı olan çok ve kontrolsüz doğumun teşvikçisi olmaktadırlar. Yinede bu geri bıraktırılmış ülkelerde bile kadınlar gizli ve geleneksel birçok doğum kontrolü aracını kullanmaktadırlar. Doğum kontrol haplarının kullanımı da birçok araçta olduğu gibi oldukça eskilere dayanır. İnsanlık ve özellikle insanlarını, ülkelerini düşünen insanlar bu araçları araştırmış ve geliştirmişlerdir. İşte doğum kontrol haplarının bu çeşitliliğide kökten benimsemeden kaynaklanmaktadır.

Günümüzde, kısırlaştırma dışında en güvenli gebeliği önleme metodudur. Doğum kontrol hapları kadında yumurta hücresinin olgunlaşmasını ve yumurtalıktan atılmasını önler. Haplar kullanılmaktan vazgeçildiği zaman, yumurta hücresi olgunlaşarak yumurtalık borusuna atılacak ve gebe kalma sözkonusu olabilecektir. Hap kullanımı ile ilgili açıklamalara uyulduğunda gebeliği önleyecektir.

Bu yöntemde amaç, haplardaki suni hormonların yardımıyla, olgunlaşan yumurtanın yumurtalıktan çıkmasına, yani yumurtlamaya engel olmaktır. Ayrıca bu haplar, yumurta kanalı iletkenliğine, dölyatağı sathını kaplayan tabaka (endometrium) ve dölyatağı boynu hücreleri ve tıkacı gebeliği önleyecek şekilde etkiler.

Hapları kullanmadan önce doktor muayenesinden geçmek gerekir. 21, 22 ve 28 günlük haplar vardır. Haplar hergün aynı saatte alınmalıdır. Eğer bir hapın alınması unutulmuşsa, ertesi gün öğleye kadar iki hap yutulmalıdır. Bir ay içinde hapın alınması birden fazla unutulmuşsa, hapların alınmasına devam edilmeli ve buna ek olarak, o ayın bitimine kadar gebeliği önleyici diğer bir metot daha kullanılmalıdır.

21 ve 22 günlük haplara başlamak için adet kanamasının beşinci günü beklenir ve beşinci günü hapların alınmasına başlanır. Birinci paket bitip ikinci paket haplara başlamak için 21 günlük haplarda 7 gün, 22 günlük haplarda 6 gün beklenir. 28 günlük haplara başlamak için adet kanamasının ilk günü beklenir. Birinci pakete ara verilmeksizin ikinci pakete başlanır. İkinci pakete başlamak için adet kanamasını beklemek gerekmez. Emzikli kadınların sütünü keseceğinden bu dönemde hap kullanılmaz.

DOĞUM KONTROL HAPLARININ KULLANILMADIĞI DURUMLAR

1- Gebelik şüphesi
2- Şeker hastalığı
3- Geçirilmiş damar tıkanıklıkları
4- Daha önce kanser ameliyatı geçirilmişse
5- Hormon üreten urların bulunması
6- Kalp ve damar hastalığı
7- Geçirilmiş karaciğer hastalıkları
8- Sara (epilepsi)
9- Safra akımı bozuklukları
10- Migren
11- Yüksek tansiyon
12- Aşırı şişmanlık
13- İleri derecede varis

HAPLAR HANGİ HALLERDE HEMEN KESİLİR?

Alışılmamış şekilde başağrılarının ortaya çıkması, görme bozuklukları, sarılık, tansiyon yükselmesi.

DOĞUM KONTROL HAPLARININ SAKINCALARI

Kilo alma, doğum kontrol hapı kullananların en sık şikayet ettikleri yan etkilerdendir. Ama en çok dikkat edilmesi gereken yan etkisi, toplardamar hastalığı alanlardaki menfi tesiridir. Önemli boyutta varisleri olan veya daha önceden tromboflebit gibi, toplardamar tıkayıcı hastalıklardan birini geçirmiş olanların bu hapları kullanmaları tehlikelere sebep olur.

Doğum kontrol hapının etkili olabilmesi için düzenli kullanılması gereklidir. Eğer bir gün hapın kullanılması unutulursa, hatırlandığı zaman hemen içilmeli. İki gün üst üste ilaç alınmazsa da o ay hapın korumayacağı varsayılarak, diğer metodlarla korunulmalıdır.

Bilindiği gibi, bir kadının hamile kalma günleri, iki adet kanaması arasında geçen sürenin ortalarına rastlayan günlerdir. İlaç alınması unutulursa, hamile kalma riski sadece o gün için geçerli değildir. İlacın yumurtalıklar üzerindeki baskılayıcı tesiri ortadan kalkacağı için, bir süre sonra yumurtalık, yani bir yumurta hücresi üretecektir ve bu günde de cinsel birleşme olursa, hamile kalma ihtimali belirir.

Doğum kontrol hapı kullanımında sıklıkla yapılan hatalardan biri, sadece cinsel birleşme yapılan günlerde kullanılmasıdır. Böyle alındığı zaman hiçbir koruyucu etkisinin olmayacağı bilinmelidir. Hap her ay düzenli olarak kullanılmalıdır. Ara verilen günlerde adet kanaması olur ve bundan sonra, yeni bir kutu ilaca başlanır. Hamile kalınması istenilmediği takdirde çok uzun süreler için ilaç kullanılabilir.