İnme

İnme

Vücudun istemli kaslarının hareket yeteneğini kaybetmesi. İnme kasa hareket sağlayan sinir sisteminde meydana gelen anatomik bir zedelenmenin sonucu ise organik inme adını alır; böyle bir zedelenme yoksa, işlevsel inme diye adlandırılır.

Aşırı heyecan, isteri gibi durumlarda ortaya çıkan işlevsel inmede kas körelmez ve yozlaşmaz. Organik inmeler ise sinirdeki zedelenmenin merkezsel nöronda (merkezsel inme) ya da çevresel nöronda (çevresel inme) meydana gelmesine göre, değişik nitelikler gösterirler. Beyin kabuğundan kaslara gelen dürtüyü ileten sinir yolu iki ayrı bölümden oluşur. Bunlardan biri beyin kabuğu nöronlarının uzantılarından oluşan merkezsel yol, ikincisi ise omuriliğin ön bölümündeki nöronların uzantılarından oluşan çevresel yoldur.

Merkezsel inme merkezsel sinir sisteminin beyin kabuğunu omuriliğe bağlayan sinir yolunun ilk bölümünün sürekliliğini engelleyen bir zedelenmesi sonucunda oluşur. Merkezsel inme, zedelenmenin beyinde ya da omurilikte olmasına göre beyin ya da omurilik kökenli olur.

Çevresel inme ise sinir yolunun ikinci bölümünde yani omurilikten kalkıp çevresel kaslara ulaşan sinirlerde meydana gelen bir zedelenmenin sonucudur. Merkezsel inmede kaslar kasılır, aşırı refleksler görülür, ancak inmeden etkilenen kaslar körelmezler. Çevresel inmede ise kaslar gevşektir, refleksler azalır ya da hiç görülmez, kas körelir. Karma inmede ise merkezsel ve çevresel inmelerin nitelikleri birlikte görülür.

İnme olayı vücudun etkilenen bölümüne göre çeşitli adlar alır. Vücudun bir yarısını etkileyen inmeye hemipleji, iki yarısını etkileyen inmeye dipleji adı verilir. Eğer vücudun bir yarısındaki inme (hemipleji) den başka, vücudun öbür yanındaki kolda ya da bacaklarda inme varsa inmeye tripleji adı verilir.

Landry inmesi: Vücudun alt bölümünde (ayaklar, leğen) başlayıp birkaç gün sonra vücudun üst bölümüne doğru yayılan inme. Hastalık ateş, yorgunluk ve kusma ile başlar. 24-48 saat sonra alt bölümlerde inme gerçekleşir. İnme leğene, kollara, yüze, dile, damağa gözlere doğru yayılır. Genellikle 5-15. günler arasında zatürree ya da diyafram kasının çalışmaması nedeniyle hasta ölür. Bu tür inmenin nedeni omuriliğin yangılanması (miyelit) ya da çevresel hareket sinirlerinin köklerinin yangılanması (polinevrit) dır. Yangılanma bir virüs tarafından meydana getirilir. Bu inme çocuk felci salgınları sırasında görüldüğünden yangılanmayı meydana getiren virüsün çocuk felci virüsüne çok benzediği sanılmaktadır.

Beyinde inme: (Bkz. Beyin İnmesi).

Yüz inmesi (Prosopopleji): Yüzün sağ veya sol yanında görülen inme. Yüz ifadesini kaybeder, hareketsizleşir, dudaklar kapanmaz, kaş aşağı sarkar. Yüz inmesi bir hemipleji ile birlikte görülebileceği gibi, tek başına da meydana gelebilir. Bu durumda yüz siniri zedelenmiştir. Zedelenmeye üşütme, kulak yangılanması, menenjit, difteri ve frengi gibi hastalıklar yol açabilir. Tedavi, sinirin zedelenmesine yol açan nedeni ortadan kaldırmaya dayanır.

Difteri inmesi: Difteri hastalığının başlamasından üç dört hafta sonra görülür. Genellikle damağı etkiler. Hasta burundan gelen bir sesle konuşur. Bazen gözler, yüz, diyafram, yutak da etkilenebilirler.

Kuduz aşısı inmesi: Kuduz aşısından sonra görülür. Ancak günümüzde kuduz aşısı çok geliştirilmiş olduğundan bu tür inmeye çok az rastlanmaktadır. Sırtta kol ve bacaklarda birden baş gösteren ağrılarla başlayan inme genellikle yüzü veya ayakları etkiler.

Heyecan inmesi: Korku gibi çok yoğun bir heyecanın ardından ortaya çıkabilen ve genellikle oldukça hızlı bir şekilide gerileyen inme. Sinir sisteminde anatomik bir zedelenme olmadığından bu tür inmeler işlevsel inmelerdir.

Çocuk inmesi: (Bkz. Çocuk felci).