Kısırlaştırma

Kısırlaştırma

Kadının ya da erkeğin üreme yeteneğini ortadan kaldıran işlemlere verilen genel ad. Kısırlaştırma başka bir ameliyatın kaçınılmaz bir sonucu olabileceği gibi isteyerek de yaptırılabilir.

Üreme organları (erbezleri ve yumurtalıklar) nın çıkarılması, salgıladıkları hormonlar yapay olarak karşılansa bile kısırlığa yol açar. Tek bir erbezinin ya da yumurtalığın çıkarılması kısırlık nedeni olmaz; çünkü, öteki organ çalışmasını sürdürür. Hipoiiz bezinin zedelenmesi de kısırlığa yol açar; ancak bu durum bazen gonadotrop hormonlarıyla yapılan tedaviyle önlenebilmektedir. Kadınlarda dölyatağının, erkeklerde vas deferens (erbezlerinden gelen spermaları sidik yoluna taşıyan kanal) lerin bir bölümünün çıkarılması da çocuk sahibi olmayı engeller.

Kısırlaştırma doğum kontrolü amacıyla da yapılabilir. Kadınlarda en çok uygulanan yöntem fallop borularının bir dikişle kapatılmasıdır. Ancak çok basit olan bu yöntem, her zaman kesin bir tedbir olamamaktadır. Daha güç fakat güvenilir bir başka yöntem fallop borularının bir bölümünü kestikten sonra, dikerek kapamaktır. Bu ameliyat günümüzde kolaylıkla uygulanabilmektedir. Cerrahi müdahale genel anestezi ile karından yapılır ve genellikle bir dikiş izi bırakır. Erkeklerde yerel anestezi ile yapılan vas deferens ameliyatlarında iz kalmaz. Bu ameliyatlarda başarısızlık oranı çok düşüktür.

Doğum kontrolü amacıyla yapılan kısırlaştırma başka tedbirler arama zorunluluğu ortadan kalktığı için çok yararlı olmaktadır. Bu tür ameliyatlar vücudun hormon dengesini bozmadığı gibi, cinsel güçlülüğü ve cinsel birleşmeden elde edilen zevki de azaltmaz.

Kısırlaştırmanın başlıca sakıncası, kişinin ilerde (örneğin ikinci bir evlilik sırasında) yeniden çocuk sahibi olmak istemesidir. Bu durumda yapılabilecek bir şey yoktur. Çünkü Fallop borularını ve vas deferensleri eski durumlarına getirmek için yapılan ameliyatlar başarılı olamamaktadır. Bir başka sorun da kısırlaştırma amacıyla yapılan ameliyatların, istenmeyen gebelikleri önlemekle birlikte, mutlu karı kocalarda bile önemli sorunlara yol açabilecek psikolojik baskılar yaratabilmesidir.

Bazı ülkelerde, doğum kontrolü planlamaları gereği, kısırlaştırma (özellikle erkekleri) lehinde geniş propaganda yapılmaktadır. Kısırlaştırma ameliyatları, kadının sağlığının tehlikede olduğu durumlarda ve kalıtsal bir hastalığın aktarımını önlemek amacıyla da önerilir.