ŞİŞMANLIK

Şişmanlık konusu kapsamı oldukça geniş ve karmaşık bir konudur. Şişmanlığın sebebi, enerji depolaması yani ısı enerjisinin gereğinden fazlasının yağ şeklinde vücutta tutulması olduğuna göre iki türlü şişmanlık ayırabiliriz.
Bunların birincisinde şişman olan kişi az enerji harcıyor ve enerjinin fazlası depolanıyordun Böyle şişmanlıklara örnek tiroid bezinin iyi çalışmaması, yani hipotiroidi durumudur.

Tiroid bezinin eksik çalışmasına vücutta oksijen tüketimi azalması az yakıt kullanılması, dolayısıyla yakıt fazlasının yağ şeklinde depolanması demektir.
ikinci tip şişmanlık ise yakıtın eksik yakılmayıp gereksiz yere fazla alınması, yani fazla yemeye bağlı şişmanlıktır. Anlatırken bu kadar basit anlattığımız halde gerçekte bu iki şişmanlık tipi bir diğerinden bu kadar keskin çizgilerle ayrılmamıştır.
iki sebebin içice olduu şekiller de vardır. Bazı şişman kişilerde hem enerji harcanması azalmış, hem de iştiha artmıştır.
Birinci tip olan hormon sebepli şişmanlık, daha çok tiroid bezinin tembelliğinde, şeker hastalığında, cinsiyet hormonlarının kadında ve erkekte düzensiz salgılanması durumunda görülür. Demek ki şişmanlık şikâyeti söz konusu olduğunda acaba şişmanlık yanında bir hormon hastalığı var mı yoksa sadece bir yağ birikimi mi söz konusu diye düşünmek gerekir.
Şişmanlığın tedavi prensipleri de bu ayırıcı teşhise bağlıdır. Basit şişmanlıkta tedavinin başarısı, rejim yapılmasına yani az yakıt olmaya bağlıdır.
Rejim yapılmasını zorlaştıran şartların başında ruhsal durum yani psikolojik çatışmalar gelmektedir, içinde bulunduğu şartlardan hoşnut olmayan kişi kolay rejim yapamaz. Bir şeyler yemek, gizli üzüntüleri ve tatminsizlikleri bir süre için unutturur. Bundan sonra da bir şeyler yendiği için alınan kilolara üzülmeyi unutmak için fazla yemek ihtiyacı doğar. Böylece kısırdöngü sürer, gider.
Psikolojik sorunlar çok önemli olduğundan acıkan şişman kişinin midesi değil beynidir diyebiliriz. Bu sebeple, zayıflama rejimlerinden önce, psikolojik hazırlanma devreleri olmalıdır. Kendisini hazırlamadan rejime başlayanlar, sıklıkla rejime ara verirler.
zayıflama rejimlerinin ana ilkeleri:
1- Gereğinden az kalori almak.
2- Gereğinden az su içmemek.
3- Gerektiği kadar tuz, maden ve vitaminleri de almaktır.
4- Hekimlere düşen görev zayıflama gibi, aslında oldukça basit ve pratik bir konuyu çok yüksek bir Dilim veya endüstri halinde sunmamaktır.
Zayıflama sorunu olan kişinin psikolojik gibi anlattığı sebepler aslında ekonomik de olabilir. Bu durumu anlamak ve pahalı rejim liseleri önermemek gerekir.

Zayıflama rejiminin ana ilkesi az kalori almak fakat yine de dengeli beslenmek olduğuna göre zayıflama isteğinde bulunan kişilerin mali imkânları farklı olduğundan, zayıflamayı pahalı bir endüstri haline getirmek çok sakıncalıdır. Ekonomik durumu iyi olmayan kişilerin de zayıflayabileceği gerçeği gözden kaybedilmemeli, pahalı seçenekler sadece bir zevk meselesi halinde sunulmalıdır. Yani “Pahalı yöntemleri isterseniz kullanabilirsiniz, fakat bunlar olmadan da aynı derecede zayıflamak mümkündür,” demek, bu gerçeği belirtmek zorunludur, çünkü şişmanlık ve şişmanlar bir sanayi kolunun hammaddesi değil, bir halk sağlığı sorunudur.

Yiyeceğin, içeceğin, insanda uyarıcı etki yapan maddelerin, cinsel ve toplumsal ilişkilerin, fiziksel çalışmaların verdiği zevkten belirli bir ideal ya da sağlık nedeniyle vazgeçmek. Perhiz yapan bir kimse gerekli denetimlere tabi tutulmazsa ruhsal ya da bedensel bozukluklarla karşılaşabilir.

Bir hekim hastasına bir konuda perhiz yapmasını tavsiye ederken güttüğü amaç, onu toplumsal bir sınavla karşı karşıya koymak olmayıp, sadece sağlığını düzenlemek isteğidir. Hekim, hastasına alkolden, tütünden, belirli yiyeceklerden ya da belirli davranışlardan kaçınmasını salık verirken bu kaçınmanın yol açabileceği olumsuz yan etkilen de bilir. Bu nedenle hekime danışmadan aşırı perhizlere girişmek doğru değildir.

Vücut için gerekli besinleri kapsayan yiyeceklerden ya da fiziksel hareketlerden kısmen ya da tüm olarak vazgeçilmesi sonucuna yol açan bir perhiz, perhiz yapan kişide kansızlık, vitaminsizlik, vücut yapısında bozukluk gibi olumsuz durumlara yol açabilir. Genellikle yirmi yaşından genç, ergin kızlarda görülen ve tıp dilinde anoreksia nervoza diye anılan bir durumda, hastalar çok kere psikolojik nedenlerle yemez, içmez ve az uyurlar; bu davranışların yanında aşırı hareket etmeleri de ileri derecede zayıflamalara, sinirsel çöküntüye yol açar. Ancak sağlık kurallarına uyulması amacıyla haftada bir gün gibi kısa süreli, ama muntazam bir şekilde uygulanan bir perhiz gerek ruhsal gerekse bedensel açıdan olumlu etkiler yaratabilir.

Eğer bu kimse sadece yemek yememekle kalmaz üstelik su da içmezse, vücudunda bulunan enerji verici maddeler çabuk tükenir, vücut sıcaklığı düşer, süratle zayıflar ve kurur. Eğer sadece su içerse vücudundaki yağları ve kasları tüketerek ağırlığının yaklaşık olarak yüz de ellisine düşünceye kadar yaşar; bundan sonra sağlık durumu hızla bozularak ölür. Uzun süreli yiyecek perhizi insanda şu belirtilerin görülmesine yol açabilir: Önce midede şiddetli sancılar ve kramplar oluşur. Ancak, birkaç gün içinde bunlar kaybolur. Aşırı susuzluk duyulur.

Başta bir sersemlik belirir. Süratle zayıflama, kalp atım hızında yavaşlama, eğer su içilmekteyse sık işeme ve dokularda su toplanması da görülebilir. Deri sarımsı, kuru ve buruşuk görüntüsüyle perhiz yapanı olduğundan çok yaşlı gösterir; gözler anlamsız bakar, ağız pis kokar. Sonuçta ya bu genel tükenme, ya da arada kendini gösterebilecek bir mikroplanmaya karşı vücudun direncinin bulunmaması nedeniyle ölüm gerçekleşir.

En sık uygulanan perhiz alkol, çay, kahve, tütün ve diğer alkaloid sınıfı maddelere karşı uygulanan perhizdir. Bütün bu maddeler organik zehirler olduğundan bu konuda yapılan perhiz vücut üzerinde olumlu etkiler yapar. Ancak, bu nesnelere alışanlarda ilkin psikolojik olan ihtiyaç, zamanla normal metabolizmanın bozulması sonucu bir fizik gereksinmeye yol açabileceğinden yapılan perhiz oldukça rahatsız edici tepkiler yaratabilir. Sigarayı bırakan bir tiryaki daha fazla yemek yemeye başlayabilir; içkiden kaçman bir kimse ise uyuşturucu ilaçlara başvurma gereksinmesini duyabilir.

Normal bir kadında ve normal bir erkekte, cinsel birleşme yapsalar da yapmasalar da cinsel organlar çalışmalarına devam ettiklerinden bu konuda mutlak bir perhizin uygulanamayacağı ileri sürülebilir. Uzun süre cinsel birleşme yapmayan bir kişide cinsel rüyalar, uykuda iken orgazm ve açık ya da yorumu yapıldığında anlamı ortaya çıkabilecek cinsel düşler görülür. Fiziksel hareketten kaçınma, metabolizma üzerinde olumsuz etkilere yol açar. Sindirim bozuklukları, kabızlık, yağlanma, kalpte ve damarlarda bozukluklar görülebilir. Bu belirtiler yanında başka organik ve psikolojik gelişimler de yer alabilir.