Hemoroid

HEMOROİD ve ANAL FİSSÜRLER

Hemoroidler
Hemoroidler venlerin (toplardamar) şişmiş halidir. Anüs çevresinde (makatta) normalde bulunan
venler basınç altında şişebilir. Oluşma mekanizması bakımından bacaklardaki varislere benzer. Bir
kısım venler kalın barsağın (rektum) içinde, bir kısım venler de anüs çevresindeki deri altındadır.
Bunlara iç ve dış hemoroid denir.
Oluşma Nedenleri: Aşırı ıkınma, tuvalette uzun süreli oturma, gebelik, obezite, karaciğer hastalığı

Hemoroid Semptomları
Kanama: Tuvalet kağıdında ya da klozet ya da tuvalet taşında kan görme
Hemoroid sarkması: Üzüm tanesi gibi makattan dışarı doğru sarkma. Bu tür hemoroid ağrılı ve kaşıntılı olabilir.
Hemoroidler makattan dışarı çıkıp elle tekrar itilebileceği gibi bazen de şişer ve içeri itilemez. Hatta bazen tüm makat çevresinde bir kaç hemoroid paketi dışarı sarkmış olabilir.
Trombüs (kan oturması): Hemoroidin içinde kan pıhtısı oluşabilir. Bu şekilde olduğunda hemoroid paketi büyür ve ağrılıdır. Makatın kenarında ağrılı bir şişlik ele gelir. Bu ağrılı şişlik kaşımayla, ıkınmayla ya da tuvalet kağıdının sürtmesiyle kanayabilir.
Kaşınma: Hemoroidal çıkıntılar arasındaki dışkı parçacıklarını tam temizleyememek kaşıntı
oluşturabilir. Tam tersine makatı temizlemeye çalışırken hemoroidal çıkıntıyı hırpalama sonucunda
oluşan akıntı da kaşınmaya yol açabilir.
Hemoroid Problemleri Ne Sıklıkta Görülür? Hem kadınlarda hem de erkeklerde hemoroidal sorunlar
çok sıktır. En sık neden kabızlıktır. Çevremizdeki kişilerin hemen yarısında 50 yaşına kadar en az bir
kez hemoroid sorunu olmuştur. Çoğu kişide zaman zaman hemoroid kanaması olur, ama genellikle
çok fazla ve ciddi değildir. Kadınlarda hamilelikte bebeğin baskısıyla ve kabızlık sonucu sorun
başlayabilir.

Hemoroid sınıflandırması: Hemoroidler iç ve dış hemoroid olarak ikiye ayrılır. İç hemoroidler de ayrıca 4
tiptir:
Birinci derece- yalnızca kanama
İkinci derece – makattan dışarı çıkar, kendi kendine içeri girer
Üçüncü derece – makattan dışarı çıkar, ancak içeri itmeyle girer
Dördüncü derece- Tamamen dışarıdadır, itmekle de içeri girmez

Ne zaman doktora gitmelisiniz?
Makattan kanamanız olduğunda doktora gitmelisiniz. Bu şekilde
kanamanızın hemoroid nedeniyle mi, yoksa barsağın içindeki başka bir nedenle mi olduğuna
doktorunuz karar verecektir. Bunu anlayabilmek için muayeneden başka, anoskop denilen bir aletle
makatınızın içi incelenir, gerekirse kalın barsağın son 25-30 cm.nin görülebilmesi için rektoskopi
denilen yöntem kullanılabilir. Ya da sigmoidoskopi ya da kolonoskopi ile barsağınızın daha çok
bölümünün içi incelebilir. Doktorunuz ayrıca barsaklarınızı görüntülemek için bilgisayarlı tomografi ya
da bilgisayarlı tomografi ile birlikte radyolojik olarak yapılan kolonoskopi isteyebilir. Bu her zaman
yapılan kolonoskopiden daha az zahmetli bir işlemdir ve tarama yöntemi olarak kullanılmaktadır.
Kanamanız olmasa da makatta içeri girip çıkan bir kitle varsa yine doktorunuza gitmelisiniz. Bunun
hemoroid olup olmadığına doktorunuz karar vermelidir.
Hemoroidi olan ve ara sıra kanaması olan hastalarda kalın barsağın son kısmının (rektum ve anüs)
kanserlerinin tanısında gecikmeler olabilmektedir. Hemoroid hastalığı kansere yol açmaz; ancak
hastalar “nasılsa uzun zamandır hemoroidim var, bu sefer de ondan kanama oluyordur” diyerek
doktora gitmezse, o bölgede oluşabilen kanserler gözden kaçabilir. Bu nedenle kanamanız olduğunda
mutlaka doktorunuza görünmelisiniz.

Hemoroid Tedavisi: Kabız kalmamak gereklidir. Bunun için posalı diyet gerekir. Taze meyveler, yeşil yapraklı
sebzeler, tam tahıllı ekmek ve gevrekler yenmeli, günde en az 6-8 bardak su içmelidir. Tuvalet
temizliğinde yumuşak, nemli tuvalet kağıdı ya da ıslak mendil kullanmalı, hemoroidler tahriş
edilmemelidir. Gerekirse, zorlayarak temizlemektense, suyla yıkama, duş ya da banyo yapılabilir.
Yıkamadan sonra makatı yumuşak bir bez ya da tuvalet kağıdıyla kurulayın. Hemoroidin tipine ve
derecesine göre tedavi seçenekleri değişir.
1. ve 2. derece hemoroidlerde tedavi:
- Diyet
- Oturma banyosu (günde 4-5 kez sıcak su banyosu)
- Ağrı kesici ve inflamasyon giderici fitil ve kremler
- Skleroterapi (hemoroidin içine ince iğneyle ilaç verilerek kurutma)
- Bant ligasyonu (Hemoroidin köküne lastik bant konulur, hemoroid pakesi sonradan
kuruyup düşer)
Doktorunuz size diyetle ilgili önerilerde bulunacak, ayrıca hemoroidinizin cerrahi tedavi gerektirip
gerektirmediğini söyleyecektir. Genellikle 1. ve 2. derece hemoroitlerde cerrahi tedavi gerekmez.
Bunlarda diyetle yatışma olmazsa skleroterapi ve bant ligasyonu yapılır.
3. ve 4. derece hemoroitlerde tedavi:
- Cerrahi tedavi
- Diyet, oturma banyosu
Cerrahi Tedavi Seçenekleri: Hemoroid ameliyatları günümüzde gelişen teknolojiyle son derece
konforlu bir şekilde yapılmaktadır. Ameliyattan sonra eskiden olduğu gibi korkutucu ağrılı günler
olmamakta, hasta isterse aynı gün, isterse bir gece hastanede kaldıktan sonra evine gidebilmektedir.
Hastalar bir kaç gün içinde çalışmaya başlayabilmektedir. Anestezi uzmanlarımız hastaya uygun genel
ya da spinal (belden) anestezi uygulamaktadırlar.

Hemoroid Ameliyat tipleri:
- Açık hemoroidektomi
- Kapalı hemoroidektomi
- Stapler hemoroidektomi

Anal Fissür
Makatta oluşan çatlaklara anal fissür adı verilmektedir. Akut fissürlerin çoğu tıbbi tedavi ile iyileşir.
Kronik fissürler (4-6 haftada geçmeyenler) çoğu zaman artmış kas spazmına bağlıdır ve cerrahi tedavi
gerektirir (Makatta istemsiz kaslar ve istemli dışkılamayı sağlayan iki grup kas mevcuttur). Tedavi
makattaki basıncı azaltmaya yöneliktir.
Oluşma Nedenleri
• Kas spazmına bağlı mukozal iskemi
• Kabızlık sonucu makatta yırtık oluşması
• Anal fissürü olanların % 5’inde makattaki kaslar arasında kronik abse vardır
• Genellikle 30-50 yaş arasında görülür: % 90’ı arka orta hatta, % 10’u ön orta hattadır
• Ön fissürler kadınlarda daha sıktır –özellikle doğum sonrası
• Fissür birden fazlaysa ya da değişik yerleşimdeyse aşağıdaki hastalıklar akla gelmelidir:
Crohn Hastalığı, Sfiliz, Tüberküloz
Klinik Belirtiler
• Ağrılı dışkılama, açık kırmızı renkte kanama, kaşıntı
• Makatta çatlak görülebilir, birlikte “sentinel pili” denilen makatta dışa doğru bir çıkıntı olabilir
• Kronikleşme belirtileri:
o 6 haftadan uzun süren semptomlar
o Sentinel pili oluşması
o Muayene bulgularında çatlağın kenarlarının belirginleşmesi ve içinden internal
sfinkterin görülmesi
Tedavi
• Posalı yiyecekler, müshil ilaçları ve lokal olarak uygulanan anestezik madde içeren pomatlar
semptomlarda düzelme sağlar.
• Akut fissürlerin % 50’si bu tedaviyle iyileşir. Ancak bu şikayetleriniz olduğunda doktorunuza
hemen gitmeli ve uygun tedaviyi uygulamalısınız. 4-6 hafta içinde hastalığınız bu tedaviye
yanıt vermeyecek hale gelebilir ve tedavi için ameliyat gerekebilir.
• Anal sfinkteri gevşetici ilaçlar tedavide denenebilir (GTN, diltiazem, botilismus toksin gibi)
Cerrahi Tedavi
• Cerrahi tedavide hasta bir şey hissetmeyecek şekilde anestezi desteği ile makattaki basıncı
arttıran kasların küçük bir bölümü kesilir. Makatta yukarıda söz edilen kas gruplarından bir
tanesinin 1/3’lük kısmının kesilmesi dışkılama fonksiyonlarını genellikle etkilemez.
• Gereken hastalarda fissürün tamamen çıkartılması ya da bu çatlağın üzerinin normal mukoza
ile örtülmesi gibi plastik ameliyatlar da yapılmaktadır.
• Aynı seansta varsa makattan dışarı doğru uzanan doku parçası da alınır.
• Hastaların % 95’inde uzun süreli iyileşme sağlanır.
• Bazı hastalarda (özellikle yaşlılarda) %5-10 oranında bir miktar inkontinans olabilir (gaz
kaçırma ya da çamaşırda hafif lekelenme gibi). Ancak tedaviyi planlarken uygun hasta
belirlenmesi ve cerrahi tekniğin uygun yapılmasıyla bu oran azalmaktadır.

Hemoroid ve Anal Fissür Olmaması İçin Neler Yapmalı?
Dışkılama hissi geldiğinde bir an önce tuvalete çıkmalısınız. Tuvalette çok oturmayın, çünkü makat bu
sırada tamamen gevşemiş olur ve çok oturulduğunda venler kanla dolar. Ne kadar uzun oturursanız
hemoroidler üzerine baskı o kadar fazla olur. Kabızlığı önlemek için aktif olun. Yürüyün, hareket edin,
egzersiz yapın. Diyetinizde lifli gıdalar olmasına dikkat edin. Yine de kabızlık oluyorsa doktorunuzdan
yardım isteyin.

Doç. Dr. Gülüm Altaca
Dr. Anıl Höbek
Genel Cerrahi Anabilim Dalı
Başkent Üniversitesi İstanbul Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi