KARDİAK PACEMAKERLER
KARDİAK PACEMAKERLER
Suni kalp uyarıcısı (kalp pili)
Kalbin fonksiyonlarını yerine getirebilmesi kalp adalesinin kası-labilmesi için kendisine elektriki bir tembihin (uyarının) gelmesi gerekir. Bu işlem normalde otomatik bir şekilde kalpde sağ kulakçıkta bulunan bir merkez tarafından yapılır.
Sinüs düğümü denilen bu merkezden çıkan tembihler özel yollarla kalp adalesine iletilir. Kulakçıkla karıncıklar arasında atrio-ventriküler düğüm adı verilen ikinci bir düğüm daha bulunur. Kalpte uyarı çıkaran ve bu uyarıları kalp adalesine ileten bu uyarının bütün kalp adalesine yayılmasını sağlayan bu sisteme kalbin ritm ve iletim sistemi denilmektedir.
Bu sistem sinüs düğümü, atrial iletim yolları, atrioventriküler düğüm, his demeti, sağ dal, sol dal ve purkinze liflerinden ibarettir.
Gerek bazı hastalıklar sırasında ve gerekse bu sistemin kendisinin hastalıklarında, sinüs düğümünün fonksiyonları bozulur, uyarı çıkaramaz veya iletim yollarında (blok) kesilme olur. Bu takdirde uyarılar kalp adalesine ulaşamaz ve kalp durur veya kalpte anormal tembihler ortaya çıkar.
bu şekildeki hastalıklarda kalbin ritmini düzenli tutmak için kalbe dışardan pacemaker (suni uyarıcı) halk arasında kalp pili denilen aletler takılır.
Kalp pilleri iki bölümden oluşur.
1. uyarı çıkaran bölüm (pulse generatör)
2. Uyarıyı kalbe ileten tel.
Pulse generatörlerin içlerinde elektronik devreleri vardır. Bunlar küçük bilgisayarlardır. Kalbin içine yerleştirilen tel aracılığı ile kalpteki uyarıyı hissedip kendi fonksiyonlarını durdururlar. Kendi programlarına göre kalpteki ritm azaldığı veya durduğu zaman uyarı çıkarırlar. Pulse generatörleri dışardan programlamak, ritmlerini değiştirmek mümkündür.
pacemakerler kalbe iki türlü yerleştirilir.
1. Endokardiyal yol: Burada tel, bir damar vasıtası ile kalbin içine sokulur ve kalbin iç yüzeyine yerleştirilir. Telin diğer ucu ise pulse generatöre bağlanır. Pulse generatörde göğsün üst bölümünde solda veya sağda deri altında açılan bir cebe yerleştirilerek cep ağzı dikilerek kapatılır. Bu işlem kardiak kateterizasyon laboratuvarında lokal anestezi ile gayet rahatlıkla yapılır. Hastalar işlem sırasında uyanıktırlar.
2. Epikardiyal yol: Pacemaker endokardiyal yoldan yerleştirileme-diği zamanlarda tercih edilen bu yöntemde tel direkt olarak kalbin dış yüzeyine dikilir ve pulse generatöre bağlanır. Pulse generatör karın üstünde deri altında açılan bir cebe yerleştirilmelidir. Genel anestezi altında yapılır. (Resim: 9).
Pacemaker çeşitli ritm ve iletim bozukluklarında (sinüs düğümü yavaşlaması, çeşitli atrio-ventriküler bloklar, ventriküler taşikardiler gibi) hastalara uygulanır. Hastaların şikâyetlerini değerlendiren hekim pacemaker takılıp takılmayacağına karar verir.
Kendisine kalp pili takılması gereken bazı hastalar bu işlemi gözlerinde büyüterek bu aletin kalplerine zarar vereceğini, hayatlarına büyük bir kısıtlama getireceğini, takılmasının zor olduğunu düşünür. Halbuki pacemakerler kalbe uyarı veren küçük aletlerdir. Kalbe zarar vermez. Pacemaker takılan kişi bilakis daha emniyettedir. Takılma işlemi de lokal anestezi ile kolaylıkla yapılır.
Hastaların başka bir kısıtlayıcı neden olmadıkça günlük yaşamlarında değişiklik yapmalarına gerek yoktur. Pulse generatör deri altına yerleştirildiğinden bu bölgenin sert temaslardan korunması gerekir. Şiddetli bir darbe (pacemaker üzerine düşme, vurma) pa-cemakerin içine yerleştirildiği cebe zarar verir ve o bölgeyi iltihap-landırabilir. Telin gerilemesine neden olan ağır kol hareketleri yapılması bu telin kırılmasına ve geriye çekilmesine neden olabilir. Bu bakımdan bu hastalar boks, güreş gibi sporları ve ağır beden hareketlerini yapmamalıdırlar. Pacemaker ilk takıldığında ilk 4 hafta yaranın korunması gerekir.
Pacemakerler elektronik bir devreye sahiptirler. Kuvvetli mag-netik interferanslar pacemaker devrelerini bozabilir. Tıbbi elektriki fizik tedavi ve cerrahi aletler, diatermi, elektrikli kaynak makineleri, radarlar, ultrasonik temizleyiciler pacemakerleri etkiler ve devrelerini bozar. Bu nedenle bu aletlerden sakınılmalıdır. Hırsız alarmları, defibrilatörler, radyoterapi sistemleri de direkt pacemaker üzerine tatbik edilmezse zarar vermeyebilir. Elektriki ev aletleri, küçük mesleki aletler, kısa dalga fırınları, televizyon ve radyo alıcıları, dişçilik aletleri pacemakerleri etkilemez. Hastalar araba kullanabilirler, seyahat edebilirler.
Kendilerine kalp pili takılan kişiler, düzenli bir şekilde bir doktor tarafından kontrol olmalıdır. Ayrıca her gün örneğin sabahleyin yataktan kalktıklarında nabızlarını sayarak pillerinin muntazam çalışıp çalışmadığını kontrol etmelidirler. Nabız sayısında düşme veya değişiklik olduğunda en kısa zamanda doktora haber verilmelidir.
