Kurdeşen

Kurdeşen (Urtiker)

Yaygın bir deri hastalığı (urtiker). Deri üzerinde aniden beliren tipik kabarcıklarla ortaya çıkar. Şiddetli kaşıntılara yol açan kabarcıklar vücudun bir kesimi üzerinde olabileceği gibi tümünde de olabilir.

Kurdeşen alerjik kökenli bir hastalıktır. Alerji yapıcı maddelere karşı vücudun gösterdiği aşırı bir duyarlıktan ileri gelir. Nitekim kabuklu deniz hayvanları, balık, domuz eti, yumurta, salata, çilek vb. yemekten meydana gelen alerjilerde, ayrıca alerji kökenli hastalıklarda kurdeşen meydana gelir.

Alerjik olmayan kurdeşen halleri de vardır. Bunlar ani hava değişiklikleri, güneş ışınlan ya da yapay ışınlar (X ışınları ve morötesi ışınlar), şiddetli fiziksel yorgunluklar, aşırı heyecanlar gibi etkenler sonucu ortaya çıkar. Bir de, bir nedene bağlanmayan ve birdenbire ortaya çıkan bir kurdeşen vardır. Şiddetli bir kaşıntı bütün vücudu ya da vücudun bir kısmını kaplar. Bundan sonra yuvarlak ya da yumurta seklinde çok sayıda küçük kabarcıklar görülür. Bu kabarcıkların merkezleri beyaz ve soluk, çevresi kırmızımsı bir hale ile çevrilmiştir. Kızartılar ve kabarcıklar bütün vücuda yayılmadığı zaman sadece göğüs kalça, kol ve bacaklarda görülür. Kurdeşenin meydana getirdiği kabarcıklar çok kısa ömürlüdür. Birkaç dakikadan birkaç saate kadar değişen bir süre sonunda kaybolur. Ancak genellikle kısa sürelerle yinelendiğinde kurdeşen birkaç gün devam edebilir Ayrıca çok daha uzun süreli kurdeşenler de vardır.

İvegen ve şiddetli bir şekilde, çok sayıda kabarcıkla ortaya çıkan bir kurdeşen sırasında ateş, genel halsizlik, bulantı göze çarpar. Kusma, ishal, gırtlak yangısı, bronşit gibi belirtilerin ortaya çıkması halinde sindirim borusunun ya da solunum yollarının mukozaları üzerinde ya da beyin zan üzerinde kurdeşen oluşmasından şüphe edilir.

Kabarcıklar çok büyük (avuç içinden daha da geniş) olabilir. Kabartının içi serumlu sıvı doluysa fiskeli kurdeşen, etrafında kanamalı kökenli bir siyah hale meydana gelmişse, kanamalı kurdeşen sözkonusu olur.

Teşhis çok kolaydır. En iyi tedavi hastalığı meydana getiren nedeni ortadan kaldırmaktır. Eğer belli besinlere karşı bir alerji sözkonusu ise hastaya bu besinler verilmez. Alerjinin sebebi belli değilse, peptonik ilaçlar, damar arası kalsiyum iğneleri ya da kan tedavisine başvurarak duyarlığın giderilmesine çalışılır. Antihistaminik ilaçlarla kortizonlar da etkilidir. Belirtilerin bir an önce geçmesi için deri altına adrenalin ya da kalsiyum klorür iğnesi yapılır. Ayrıca hastaya müshil verilir (30-40 gr. sodyum sülfat ya da magnezyum sülfat). Şiddetli kaşıntıya karşı soğuk su (serperek) ve %2′lik naneli alkol çözeltisi kullanılır.