Mikrobik Romatzimalar
Mikrobik Romatzimalar
Çeşitli mikroplar, organizmanın değişik yerlerinde olduğu gibi eklemlerde de oturarak hastalık husule getirebilmektedir. Husule gelen iltihap cerrahatlı ise, “septik artrit’ten söz edilir. Bazı mikrobik hastalıklar esnasında eklem ağrıları (artralji) ve cerrahatsız iltihaplar da olur. Bunların çoğu virüs hastalıklarının seyrinde görülür, örneğin kabakulak, kızamıkçık, mikrobik sarılık (viral hepatit) gibi. Bu tür romatizmalar hafif ve geçici olup iz bırakmaz ve ciddi bir tedaviyi gerektirmez. Önemli olanlar septik art-ritler ve tüberküloz artritidir. Septik artrlt: Mikrobun ya dış ortamdan ekleme direkt olarak girmesi (batıcı yaralanmalar, açık kırıklar) ya da kanda dolaşmakta olan mikrobun ekleme oturması (hematojen) sonucu oluşur. En çok statılokok, streptokok, pnömokok, gonokok ve gram negatif basillerle olur. Vücudun bir yerine yerleşmiş olan bir mikrop kan yolu ile yayılarak ekleme oturur. Bu olay bilhassa başka hastalıkları olan çocuk ve yaşlılarda görülür. Başka nedenlerle daha önce zedelenmiş ya da hasta olan eklemde mikrobun oturması kolaylaşır (travma, romatoid artrit, cerrahi bir girişim vd.). Özellikle kronik inf eksiyon hastalığı, tümörü, şeker hastalığı olan ve bağışıklık mekanizması iyi çalışmayan ya da bu sistemin çalışmasını bastına (immüno-süpresif, kortikosteroid) ilaç alanlarda ortaya çıkar, çoğu kez tek, bazen birkaç büyük eklemin aniden ağrıdığı, kızardığı, şiştiği ve o eklemi oynatmanın dahi mümkün olmadığı görülür. Genellikle hastada titreme ve yüksek ateş vardır, iyi birsorgulama ve muayene doğru bir teşhise yönlendi-rebilirse de eklemden sıvı alarak mikrobun aranması en doğru yoldur.
Antibakteriyel ve antibiyotiklerin keşfinden önce bu tür hastalıklar ya primer hastalık ve sepsis ölümle, ya da ağır eklem yıkımı ile sonlanırdı. Doğru ve erken teşhis, bugün bu tür artritlerde tam şifa ya da hafif se-kel(iz)le düzelmeyi sağlamaktadır. Bütün sorun, hastanın hekime erken başvurması ve hekimin gerekli muayeneleri yaparak en uygun antibiyotiği uygulamasıdır. Gereğinde günlük eklem sıvısı boşaltmaları, lavaj ve açık drenaj uygulanır. Akut dönemde mutlak istirahat şarttır.
Bruseiia (Malta humması) artrltl: Ülkemizde sık görülen bir mikrobik artrit türüdür. Diz, kalça, omuz, sakroilyak eklem ve belkemiğini daha çok tutar. Bazen küçük eklemleri de tutarak roma’toid artriti taklit eder. Kan ve eklem sıvısında yapılan bakteriyolojik muayeneler, diğer laboratuvar ve röntgen tetkikleri ve esas hastalığa ait belirti ve bulguların incelenmesi ile teşhise varılır. Belkemiği ve sakroilyak eklemdeki lezyonlartüber-küloza çok benzer ve teşhiste güçlük çekilebilir. Tedavisi, tetrasiklin ve streptomisin ya da trimetoprim-sulfametoksazol ile yapılır.
tüberküloz artrit: Ülkemizde sık görülen mikrobik artrit türlerinin başında gelir. Diğer mikrobik artritter gibi direnci bozuk ve düşkün olan çocuk ve yaşlılarda daha sıktır. En çok tuttuğu yerler, belkemiğinin sırt bölgesi, kalça ve dizdir. Genellikle tek eklemdedir. Ağrı, hareket güçlüğü ve şiş, yavaş fakat artan bir biçimdedir. Eklem genelde kızarık ve sıcak değildir. Eklem kasılmıştır, kaslar erimiştir. Sırtta şiddetli ağrı, alt tarafta felç (parapleji) ve kamburluk görülebilir. Bazen bu şikayet ve bulgular yok denecek kadar hafif olup, hastada ateş, terleme, zayıflama, yüksek sedimantasyon ve kansızlık vardır, soğuk abse denen tüberküloza bağlı cerahat toplantıları oluşabilir. Teşhise iyi bir muayene ile yanaşıldıktan sonra röntgen ve laboratuvar yöntemleri ile kesinieştirilir. Tedavide, istirahat ve pasif egzersizler, deformite varsa atelleme ve çekmeye ek olarak, İyi düzenlenmiş kombine antitüberkülö tedavi büyük bir başarı sağlar, ilerlemiş vakalarda cerrahi yöntemler uygulanabilir.
