Penisilin
Penisilin
Penicillium adı verilen küfün çeşitli türlerinden elde edilen bir antibiyotik. 1929′da Sir Alexander Fleming bulmuştur. Küfün türüne ve geliştiği ortama göre ya benzil penisilin (penisilin G) ya da fenoksi metil penisilin oluşur.
Tıpta daha çok penisilin G kullanılır. Pensilinin çekirdeğinin ana maddesi Gaminopenisillanik asittir. Bu ana çekirdeğin yan zincirlerinde değişiklik yapılarak çeşitli yapay penisilinler üretilebilir. Ana maddenin yan zincirlerinin değiştirilerek yapay penisilin elde edilmesi gereksinmesi bazı tür bakterilerin penisilini yok edici bir enzim (penisilaz) üretmelerinin sonucudur. Bu yoldan elde edilen yapay penisilin, penisilaza karşı dayanıklıdır. Mide asidi de penisilin G’nin etkisini yok ettiğinden, asıte dayanıklı yapay penisilinler (oksasilin, klosasilin) geliştirilmiştir. Penisilin G bağırsaklarda soğurulabildiği halde, genellikle hastaya damardan verilir.
Hastaya verilen az miktarda penisilin bakterilerin üremesini yavaşlatır; çok miktarda alındığında ise bakterileri öldürür. Penisilin sürekli çoğalan bakterilerin hücre çeperlerinin gelişmesini durdurur. Hücrelerin içindeki basınç, çeperinin patlamasına yol açar. Bakterilerin etkilenmesinin nedeni penisilinin bakteri hücrelerinin çeperlerine tutunabilmesidir.
Penisilinin etkilediği organizmalar sayısız ve çok çeşitlidir. Bu organizmalardan bazıları streptokoklar, stafilokoklar, pnömokoklar, gonokoklar, menengokoklar, difteriye yol açan mikroplar ve treponemalardır.
Penisiline karşı duyarlı olan bazı organizmaların penisiline karşı duyarlılıkları zamanla kaybolabilir. Bu organizmalar değişiklikler geçirerek penisiline karşı direnç kazanırlar.
Bütün yapay penisilinler hastada yan etkilere yol açarlar. Bu yan etkilerden bazıları ateşli ishal, dilin renk değiştirmesi, iğne yapılan yerde mikroplanma ve ağrı ve deride yara oluşmasıdır. Penisilinin az görülen fakat çok tehlikeli olan bir yan etkisi, böbreklere zarar vererek çalışmalarını engellemesidir. Penisilin hastada anafilaksi şokuna da yol açar. Penisiline karşı alerjik olduğu anlaşılan hastaya penisilin verilmesi sakıncalıdır.
