Raynaud Hastalığı

El parmaklarının uçlarındaki atardamar çeperlerinin zaman zaman kasılması sonucunda oluşan hastalık. Ayak parmaklarında az rastlanır. Bu kasılma bölgedeki dokuların yeteri kadar kanla beslenememelerine yol açar. Dokuların yeteri kadar beslenememesi sonucunda da bölgesel senkop, asfiksi, daha sonra da kangren oluşur. Hastalık atardamar çeperlerinin yapısal bozukluğunun sonucu olmayıp atardamarların nörovejetatif dallarındaki bozuklukların sonucudur. Kasılmalar soğukta ve hasta heyecanlanınca artar.

Bölgesel senkop eller soğuk suya sokulunca veya şiddetli bir heyecana kapılınca oluşur. Kollarda şiddetli ağrılar duyulur. Kan dolaşımını engelleyen bu kasılma sonucunda parmaklar sararır, soğur ve duyarlılığını kaybeder. Bu nöbet birkaç dakika veya birkaç gün sürebilir. Bölgedeki atardamarların genişleyip kanın akmasından sonra parmaklar tekrar eski rengini alır.

Tedavi hastanın soğuktan korunmasına, damar genişletici ilaçlar almasına dayanır. Ağır durumlarda yangılı atardamar dış gömleği veya sempatik gongliyonlar ameliyatla çıkartılır. Kangren oluşursa parmakları kesmekten başka çare yoktur.

Psödoartroz

İyileşmemiş kırık yerinde meydana gelen yalancı eklem. Kırığın bir ucu öbürünün üzerinde oynar; bu hareket bir eklem hareketini andırır. Psödoartrozun çeşitli nedenleri olabilir. Gerçekten de alçıya alınmadan önce iki uç birbirine gereği gibi yakınlaştırılmazsa, boynuzsu tabaka iki ucu kaynaştıramaz. Bazen de iki kemik ucu arasında yumuşak dokuların (kaslar, periyost, kirişler) bulunması kaynaşmayı engeller.

Periostit

Kemik zarının ivegen ya da süreğen bir biçimde yangılanması. Kemik zarı ile bu zarın altında bulunan kemik arasındaki damarsal ve sinirsel bağlantılar göz önüne alınacak olursa, periostitin genellikle kemiği de ilgilendirdiği anlaşılır. Hastalığı meydana getiren sebep açısından periostit, bulaşıcı ve bulaşıcı olmayan periostit diye ikiye ayrılır.

Bulaşıcı ya da mikroplu periostit çeşitli mikropların kemik zarı üzerinde yerleşmeleri ve gelişmeleri sonucu ortaya çıkar. Bu yangılanmaya yol açan başlıca mikroplar stafilokoklar, streptokoklar, pnömokoklar, tifo basili, Hansen basili, misetler ya da çok küçük mantarlar (aktnomiset gibi) dır. Bu etkenler kemik zarı üzerine kan ya da lenf dolaşım yolu ile ya da çok seyrek olarak, dışardan, bölgesel yaralar yolu ile gelirler.

Bulaşıcı olmayan periostit çok az görülür. Darbesel ve toksik kökenli olur Darbesel periostit yüzeysel kemiklerin zarları üzerinde tekrarlanan küçük darbelerden ileri gelir. Toksik kökenli periostit ise dıştan gelen çeşitli zehirleyici maddelerin etkisiyle ortaya çıktığı gibi, iç organlardan açığa çıkan zehirleyici maddelerden de ileri gelebilir. İç organlardan açığa çıkan zehirleyici maddelerden ileri gelen periostite metabolizma yozlaşmaları, karaciğer ve böbrek hastalıkları sırasında tesadüf edilir. Vücudun çeşitli yerlerinde ortaya çıkan tehlikeli urlar da toksik periostite yol açabilirler.

Periostitler sızıntılı, irinli, telli, kemikleştirici olmak üzere türlere ayrılır. Klinik bakımdan ise periostite aşağıdaki gibi sınıflandırılır:

1 — İrin yapan mikroplardan ileri gelen periostit (osteoperiostit). Bu yangıya stafilokok, streptokok, pnömokok, tifo basili gibi mikroplar yol açar. Yangıdan daima irin akar. Şiddetli ağrılar, ateş görülür.

2 — Verem kökenli periostit. Bu türde kemik dokusu yangılanması, periostite oranla daha ağır basar.

3 — Frengi kökenli periostit: Bu tür yangılar doğuştan ve sonradan olan frengi hastalığından ileri gelir. Özellikle kafatası kemiklerinde (alın yan kemiği, art kafa kemiği), ve eklemlerdeki uzun kemiklerde (baldır kemiği, kaval kemiği) ortaya çıkar. Frengili periostitin iki büyük belirtisi vardır. Bunlar kemik kırılmasında ortaya çıkan ağrıları andıran ağrılar ve yangılanan kemiklerin kalınlaşması ve biçimlerinin bozulmasıdır.

4 — Darbesel periostit: Darbenin geldiği kemik bölgesinde duyulan inatçı ağrılarla kendi ni gösterir. Darbeye uğrayan kemik zamanla kalınlaşır ve şişer.