Karın ağrısı tabiatın tehlikeyi haber vermek için kullandığı bir işarettir. İhmal edilmemelidir. Karın ağrısına «cesaretle» katlanmak akıllıca bir iş değildir. Çoğu zaman hazımsızlık, kabızlık, hafif gıda zehirlenmesi gibi önemsiz sebeplerden ileri geliyorsa da ciddî bir hastalığın belirtisi de olabilir.

Özellikle şunlara dikkat edin:
Yeni ve şiddetli ağrı; şişkinlik, bulantı, kusma, karında sertlik; basınca büyük hassasiyet; dışkıda kan veya siyahlaşma. Sıhhatli bir kimsede saatlerce süren şiddetli ağrı derhal doktor tarafından incelenmelidir.

NE KADAR ERKEN OLURSA O KADAR İYİ.
Sebebi bilinmeyen bir karın ağrısı varken, dışarıya çıkılmamış dahi olsa,müshil almak tehlikelidir.

Ağrının çeşitleri:

• Kolik tarzında
• Peritonit tipinde
• İltihabi
• Diğer

Kolik tarzında ağrı:
Şiddetli, batıcı nöbetler halinde bir ağrıdır, hastayı kıvrandırır, bazen kusmaya da sebep olur. Karın, ağrı geldiği zamanlar hariç sert değildir, fazla gerginlik de görülmez.
Karna bastırmakla kolik ağrısı hafifçe azalır, bunu hasta esasen yapar. Ancak diğer ağrılar bu şekilde geçmez.
1. Bağırsak koliği: Kolik deyince bu tip ağrı akla gelir; ağrı karının üst kısmında ve göbek çevresindedir, bazen gurultulu sesler duyulur ve gaz çıkarır, kusma olabilir.
Bağırsak iltihabı: Ağrının arkasından ishal görülür. Hazm olmayan besinlerin ve tifo gibi toksinlerin yaptığı tahriş. Ressamlarda ve plastik oyuncakları emen çocuklarda kurşun zehirlenmesi. Kabızlık.
Beze büyümesi, yapışması, tüberküloz, kanser.
Fıtık sıkışması: Gerginlik, ishal yoktur.
2. Kalın bağırsak koliği : Yukarıda bahsedilen ince bağırsak koliğinden daha sık ve daha hafiftir. Ağrı göbeğin altındadır. Kolit, dizanteri, kabızlıkta olur. Tekrarlayan şişkinlik, kolik ve kabızlık nöbetlerinde kanser düşünülmelidir.
3. Apandisit koliği: Apandisit, başlangıcında ağrı bağırsak koliğinde olduğu gibi göbek çevresindedir. Ağrı ve huzursuzluk mevcuttur. Karındaki kastan yapılmış boru şeklindeki organların taşla tıkanması veya sıvıların bir tıkanmayı geçmek için zorlaması koliğe sebep olur.
4. Böbrek taşı koliği: Kasıkta anî bir ağrı belirir; torbalara, karına doğru yayılır. Sık sık ve ağrılı idrar etme görülür. İdrarla kan çıkabilir. Kusma olabilir.
5. Mide koliği: Ağrı karnın üst kısmındadır ve mide çıkışının ülser veya kanserle tıkanmasından ileri gelir. Mide kanaması buna benzerse de ayrıca kan kusma görülür.
6. Rahim koliği: Ağrı karnın alt kısmında, sırtta ve bazen bacaklarda hissedilir. Bir kanama, düşük, polip veya doğum ile ilgilidir. Âdet sancısı şiddetli olabilir. Kanama mümkündür.
7. Safra taşı koliği: Ağrı sağda kaburgaların altındadır, bazen omuzda veya sağ göğüstedir. Çok şiddetlidir, sarılık görülebilir. Safra kesesi iltihabı mevcutsa karın sertleşir.
8. Dış gebelik: Döllenmiş bir yumurta rahim yerine tüplerde yerleşirse, zamanla büyüdüğünde tüpleri gerer ve patlatır. Her iki yanda da olabilir ve çok şiddetli olup hastanın bayılmasına sebep olabilir. Adetlerin kesilmesi veya gayrı muntazam olması bu ihtimali düşündürür.

Peritonit ağrısı:
Ağrı şiddetli, yaygın ve devamlıdır, genellikle birden gelir ve baygınlığa sebep olabilir. Hastayı uykusundan uyandırır. Soğuk ter, kusma, karında sertleşme görülür. Teneffüs çabuktur ve nefes alıp verme derinden değildir. Karın şişer.

Sebepler:
1. Delinme veya iltihaplı bir kısmın patlaması, ülser, apandisit, safra kesesi, barsak gibi herhangi bir organda olabilir; ülser delinmesinde ağrı yanma şeklindedir ve omuza yayılabilir.
2. Bir yerdeki iltihabın yayılması: Rahim, tüpler, apandis, barsak, safra kesesi, pankreas.

İltihabı ağrı:
Devamlı olup aralıklı değildir; keskin veya küt olabilir, kusma fazla değildir, hafif ateş görülebilir. Genellikle muayyen bir yerde kalır. Karnın sağ üst kısmında: Safra kesesi, pankreas, karaciğer iltihabı veya duodenum ülseri.
Karnın sağ alt kısmında: Apandisit, çocuklarda beze iltihabı.
Karnın alt kısmında: Divertikülit, ekseri sol tarafta, kolit, kadın organlarının iltihabı veya mesane iltihabı.

Diğer ağrılar :

Zona : Yan kısımda yanma; deri çok hassastır.
Mesanenin şişmesi, eğer boşaltılamıyorsa çok ağrı yapabilir.
Damar genişlemesi: Ağrı önce göğüstedir, sonra karına iner.

Karıştırılan hastalıklar :

Grip ve diğer ateşli hastalıklar özellikle çocuklarda karın ağrısı ve kusma ile başlayabilir.

Şeker hastalarında komadan önce karın ağrısı ve kusma görülür.

Gıda zehirlenmesi: Birçok kişi birden hastalanır.

Zatürree

Zatülcenp

Kalp krizi

Böbrek yetmezliği: Kusma ve gerginlik.

1. Ağız : Temizliğe dikkat edilmemesi, özellikle dişlerin düzenli fırçalanmaması veya takma dişlerin alt yüzlerinin temizlenmemesi en sık görülen nedendir.
Diş çürümesi veya dişeti hastalığı: Bademcik iltihabı, ağızda yara, pamukçuk.
2. Burun ve sinüsler: Müzmin iltihap; geçici olarak; nezle; çocuklarda, buruna kaçmış bir cisim.
3. Akciğerler: Hafif bir bronşitten kansere kadar her türlü hastalık; en fena şekli bronş genişlemesidir. Sigara içilmesi de nefes kokması yapabilir.
4. Mide: Hazımsızlık, geğirme, sarımsak, soğan, alkol, bazı ilâçlar, örneğin, paraldehid. Zayıflama v.s. gibi amaçlarla yapılan özel perhizler. Ne sebeple olursa olsun kusma.
Not: Kabızlık nefes kokmasına sebep olmaz; ancak alınan ilâçların sebep olduğu bağırsaklardaki düzensizlik nefes kokması yapabilir. Bazı hastalıklar nefeste özel bir kokuya sebep olur; örneğin, kansızlıkta ekşi bir koku, şeker hastalığında asidoz varsa tatlı bir asetin kokusu; ateşli hastalıklarda hoş olmayan bir koku belirir.

Tedavisi: Sebep ne olursa olsun, özellikle yemeklerden sonra, ağzın büyük bir özenle temizlenmesi fayda sağlar. Bademcik iltihabı veya kusma varsa oksijenli suyla gargara yapmak faydalıdır. Ateşli bir hastalık varsa tedavi edilmeli ve yenilen, içilen şeylere de dikkat edilmelidir. Klorofil tabletleri etkisizdir, kokulu şekerler nefesi daha ağırlaştırır. Ciğerlerde temiz ve taze hava faydalıdır, bunun için de her gün yürüyüş yapmak gereklidir.

Belirtileri: Göğüs kemiğinin alt üçte biri hizasında yanma olur, ayrıca lokma yutulurken de yanma yapar. Sırtüstü yatınca ve öne eğilince ağırlaşır.

Tedavisi: Mide ülseri gibidir. Sigara içilmez. Diş iltihabı varsa tedavi edilir. Mümkün olduğu kadar dik durulur. Uyurken birçok yastık konur.

Başlıca iki türü vardır: Bir kısmi makatın içinde olur, diğerleri ise anüs çevresinde ve deri altındadır. Her iki türü birarada bulunabilir.

İç basur :
Belirtileri: Tuvalet kâğıdında parlak kırmızı kan yegâne belirti olabilir. Daha sonraları dışkı geçerken basur aşağı inebilir ve dışarıda kalır. Bu takdirde bir ağırlık hissi verir. Sümüksü bir madde ifrazı olabilir. Kaşıntı mevcuttur. Kabızlık sık görülür.
Hemoroid krizi anüs kaslarının sıkışması ile basurun boğulması sonucu olur. Bu takdirde içi pıhtı ile dolar ve epeyce ağrı yapar.

Dış basur :
Belirtileri: Makat çevresinde sadece bir dolgunluk hissi olabilir veya kan pıhtılaşırsa, anî bir şişme, ağrı, hassasiyet belirir. Anüsün bir yanında böğürtlen manzarasındadır.

Nöbetçi basur: özel bir dış basur şeklidir.
Ikınırken anüs çevresindeki damarların genel genişlemesi hareketsiz bir hayat sürüldüğünü gösterir.

Basurun sebepleri:
Bu konuda birçok batıl inançlar vardır: Yaş çimen üzerine oturma ve muhtelif besinler haksız yere sorumlu tutulmuştur.

Ancak aşağıdaki ihtimaller olabilir:
Ailevi hassasiyet, variste olduğu gibi; ayakta durma. Basur hayvanlarda görülmez, ancak çok yaşlı ve şişman, köpeklerde olabilir.

İshal; gebelik: Rahimin damarlar üzerine tazyiki ve içsalgı bezlerinin durumu.
Daha nadir olmak üzere başka hastalıklar sırasında da basur görülebilir.

Bunlar önemlidir:
Karnın alt kısmındaki urlar ve iltihaplar
Kalp hastalığı
Karaciğer hastalığı

Tansiyon: Bu hastalıkta kanama bir emniyet subapı vazifesi görür.
Tedavisi: İç basur: Ağrı yoksa; yumuşatıcılar, örneğin isogel ve gerekirse gece ufak dozda Senna müstahzarları. Geceleyin makata Lubafaxe veya çinko ve hintyağı merhemi konur. Ağrılı, iltihaplı ve dışarı fırlamışsa : gliserin ve tannik asid tatbik edilir. Ameliyat veya iğne tedavisi yapılır. Yaş ve hastalık engel değildir.
Dış basur: Ağrı yoksa; tedaviye lüzum yoktur ancak daha fazla hareket gereklidir. Kabızlık varsa tedavi edilir. Ağrılı şişlik: 36 saat içinde görüldüğü takdirde ufak bir ameliyatla devamlı olarak iyileşir. Aksi halde buz tatbiki veya sıcak banyolar ve fitiller tatbik edilir.

Sonuç: Sebep ortadan kaldırıldığı takdirde durum iyileşir. Gebelik esnasında ortaya çıkan basur doğumdan sonra kendi kendine iyileşir. Diğer birçok basur türlerinde de yemek alışkanlıklarında değişiklik ve hareket iyileşme için yeterlidir. Geri kalanlar için ameliyat çok iyi neticeler verir.

Kabızlık Belirtileri: Seyrek dışarı çıkma, bağırsakları boşaltmakta zorluk. Ancak bu, şahsa göre değişir, sırasında 48, 24 ve 12 saatte bir dışarı çıkma normal olabilir. GÜNDE BİR DEFA BAĞIRSAKLARIN BOŞALMASI GEREKİR diye bir kanun yoktur. Karında rahatsızlık hissi. Başağrısı, paslı dil ve gaz muhtemelen ilâç kullanmakla ilgilidir veya bağırsaklar çalışmıyor diye duyulan endişeden ileri gelir. Birçok kadınlarda kabızlık sık görülür.

Kabızlık Sebepleri :

1. itiyatlar genellikle çocuklukta edinilir, bazen sonradan da kazanılır. Dışarı çıkma, ihmal edilir, zaman yokluğu, helâ olmayışı veya tembellik sonucu olabilir. Böylece son bağırsağın dolgunluğa karşı hassasiyeti azalır.
2. Müshil kullanmak; ilk bakışta tuhaf görülür. Ancak kimyasal madde olan müshiller bağırsağı tahriş ederek etki eder. Hazmedilmemiş besinler kalın bağırsağa gelir ve ayrışır, orada fena kokulu gazların teşekkülüne sebebiyet verir. Bağırsak bu maddelerin çabuk geçmesine engel olur, bu da durumu daha ağırlaştırır. Daha çok müshil alındığında yukarıda sayılanlar tekrarlanır. Sonra da kırıklık, başağrısı, paslı dil, gaz ve şişkinlik gibi kabızlığın malûm belirtileri ortaya çıkar. Gece kötü rüyalar görülebilir.
3. Yaşlılıkta, gebelikte, hep oturanlarda kasların zayıflaması sonucu.
4. Basur ve çatlak gibi hastalıklarda ağrı yüzünden dışarıya çıkmak zorlaşır.
5. Bozuk beslenme : Az yemek, kuru şeyler yemek sebze yememek, bu şekilde bağırsağın boşaltmak için uyarılması zorlaşır (zayıflama rejiminde olduğu gibi).
6. Bağırsağın sıkışması: Spastik kabızlık, bazı kimseler heyecanlanınca bağırsaklarının bir kısmı kasılır ve sıkışır, bazılarında ise başağrısı olur. Kasılma sürdüğü müddetçe dışkı çıkamaz. Beyazlardan çok esmerlerde ve sıcak iklimlerden çok soğuk yerlerde görülür.
7. Yabancı yerlerde : Alışılmamış yer, helânın değişmesi, örneğin tatil için başka yerlere gidildiğinde alışılmış itiyadı bozabilir. Su ile ilgisi yoktur.
8. Bağırsaklar için endişelenme. Londra Hastanesinden Dr. Clark Ken-nedy şöyle demektedir: «Bağırsaklar için acaba çalışmıyor mu diye düşündükçe bunlar daha da çalışmaz hale gelir».
9. Melankoli
10. Kabızlık ve ishalin ardarda gelmesi: Veya orta yaşlarda barsak iltihaplarında ani değişiklik, doktora gidin kolit veya kanser olabilir.
11. Fıtık boğulması: Çok ağrılıdır, kasıkta şişlik belirir. Derhal tedavisi gereklidir.
12. Divertikülit: Barsaklar gayrimuntazam çalışır.
13. Hirschprung hastalığı: Nadirdir, doğuştan olur.

Kabızlık Tedavi ve önlenmesi: Müshil kullanmaktan vazgeçin. Agar gibi suda şişen maddeler veya sıvı parafin kullanın (D vitamini emilmesine engel olabilir), Dioctyl gibi ıslatıcı maddeler de devamlı olarak kullanılabilir.

Dışarı çıkmak için belirli bir zaman ayırın, bir kere bu his uyandı mı derhal tuvalete gidin.
Yemekler: Bol su içip, meyve yeyin. Ancak tek bir şeye saplanmayın; örneğin her gün erik hoşafı yemek gibi. Bağırsaklarınızla ne kadar az meşgul olursanız, onlar o kadar normal çalışır.
Egzersiz: özellikle yaşlı iseniz daha çok hareket edin. Daha iyi dolaşım ve daha çok hareket bağırsakları kuvvetlendirir, ayrıca zihne ve vücuda da zindelik verir.

Sonuç: Kabızlığın şimdiye kadar hiç kimseye fazla bir zararı dokunmamıştır, ancak basura sebep olması mümkündür.

TEDAVİ:
Kanserleri mümkün olduğu kadar çabuk teşhis edip tedavisine haşlamak lazımdır. Çünkü üzerinden uzun zaman geçerse ve bu urlar her tarafa dal budak salarlarsa o zaman tedavileri mümkün olamaz.
Çabuk teşhis için röntgenden çok istifade ediliri.
Erkenden yakalanan kanserlerin tedavisi, yerine göre, ameliyatla yapılır.
Hastanın kuvvetli kalması için gıdasına ve yaşayışına itina etmek, ona mümkün olduğu kadar iyi bakmak icap eder.

TEDAVİ:
Barsak tıkanması çok tehlikeli hastalıklardandır. Bunlarda, uzun müddet vakit geçirmeden, hemen hekime başvurmak, hastayı derhal ameliyata göndermek en kestirme yoldur. Çünkü her geçen saat hastanın biraz daha fenalaşmasına sebep olacağı için bu gibi hastalıklarda zamanın büyük kıymeti vardır.
Ağızdan verilecek ilâçlarla vakit kaybetmek doğru olmadığı gibi sürgün ilâçları müshiller vermekte çok tehlikelidir.
Yalnız bağırsağı harekete getirecek olan ilâçları, hekimin tensip ve müsaadesi ile, şırınga yapmak, hastaya gliserinli veya zeytinyağlı derin lavmanlar yapmak, bâzı deta, ameliyatsız olarak bağırsakların açılmasına yardım edebilir.
Bu gibi hallerde barsak tıkanmasının hangi sebepten ileri geldiğini ve ameliyata lüzum olup olmadığını ancak hekimler tayin edebilir.