Şeker Hastalığının Belirtileri

ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ

çok değişkenlik gösterir, belirtilerin çok çeşitliliği, değişik organlarda meydana gelen yan etkilere bağlıdır. Daha önce de belirtildiği gibi özellikle ikinci tip şeker hastalığında belirtiler kan şekeri düşüklüğüne bağlı olabilir, özellikle fazla şeker ve nişastalı besinlerden 3-4 saat sonra çarpıntı, terleme, aşırı açlık, mide kazınması ye fenalık hissi gibi şeker düşüklüğüne bağlı belirtiler görülür. Gecikmiş, aşırı insülin salgılanması sonucu ortaya çıkan bu belirtiler insülin yedeği tükendikçe yerini kanda ve idrarda şeker artışı belirtilerine bırakır.

Normalde kan şekeri % 180 miligramı aşmadan idrara şeker geçmemektedir. Buna böbreklerin şeker eşiği denilmektedir. Kan seke*-rinin bu seviyenin üzerine çıkmasıyla birlikte idrara şeker geçer. İdrara şeker geçmesi, fiziksel ozmotik etki ile idrar hacminin artmasına sebep olur. idrar miktarının artışı sıvı kaybına neden olarak susuzluk duygusu uyandırır ve fazla su içme başlar. Şeker hastalığının çok idrar etme ve çok su içme belirtileri çoğumuzun bildiği, hastalığın en tipik belirtileridir. Fazla su ile birlikte elektrolit (kan tuzları) kayıpları da olmaktadır. Göz merceğinde meydana gelecek ozmotik basınç değişiklikleri de hastalarda bulanık görmeye neden olmaktadır, özellikle insülin eksikliği olan I. tip şeker hastalarında iştahın fazla olması ve fazla yemeğe rağmen kilo kaybı olmaktadır, şekerin kullanılamaması ve idrarla atılması sonucu olan kalori kaybı, sıvı kaybı, insülin eksikliğinden yağ yıkımının artışı, protein sentezinin yapılamaması ve yıkımının artışı zayıflamanın başlıca nedenleridir. Birlik te ortaya çıkan halsizlik dikkati çeker. Kaslarda özellikle dinlenme esnasında ve gece yatarken kramplar olur. Kadınlarda adet düzensizlikleri görülebilir.
çocukluk ve gençlik çağında ortaya çıkan i. tipte hastalık çok idrara çıkma, çok su içme ve kilo kaybı ile birdenbire başlar. Bazen de hasta aniden komaya girer. Erişkin tipte ise hastalık uzun süre teşhis edilmeden sürer. Tesadüfen yapılan bir kan veya idrar tahlili ile, bazen de hastalığın komplikasyonu ile teşhis edilir.

ŞEKER HASTALIĞININ ORTAYA ÇIKMASINDA ETKİLİFAKTÖRLER
iki gruba ayrılan şeker hastalığında ikincil diabete sebep olan faktörler bilinmektedir. Bunlar büyüme hormonu, kortizon glukagon, adrenalin, tiroid hormonu gibi hormonların fazlalığı ile bu hormonların tedavide kullanılması, bazı ilaçlar, özellikle pankreası tutan virüs hastalıkları, pankreas iltihapları neden olabilmektedir. Birincil (pri-mer) diabetin ise ortaya çıkışına sebep olan faktörler çok çeşitlidir.
Kalıtım
Şeker hastalığının kalıtımla ilişkisi çok eski zamanlardan beri bilinmekle beraber, bu nitelik ilk olarak 1933 senesinde Pincus ve White tarafından bilimsel olarak tanımlanmıştır. Bu araştırıcılar inceledikleri 675 ailede, şeker hastalarının akrabalarında, şeker hastası olmayanlara göre, hastalığın daha yaygın olduğunu saptamışlardır.
Daha önce de belirtildiği gibi şeker hastalığının sıklığı gittikçe artmaktadır. Bu artışı açıklamada ortalama ömrün artışı, şişmanlık gibi faktörlerin yanı sıra diabet geni taşıyan daha çok çocuğun doğmasının da rolü vardır.
Eski yıllarda şeker hastalığı tek şekilde olan bir hastalık olarak düşünülmekte ve bütün tiplerdeki kalıtımı açıklamaya yönelik bir kalıtım şekli aranmakta idi. Fakat hastalığın daha iyi tanınması ile bütün şeker hastalığı şekillerinin aynı kalıtım şekline sahip olmadığı anlaşılmıştır. Tek yumurta ikizlerinde yapılan araştırmaların ortaya çıkardığı sonuçlara göre, erişkin diabetinde biri diabetik olan tek yumurta ikizlerinden diğerinde diabet görülme oranı % 100′e yakındır. Buna karşı bu oran genç tipi. (I. tip) şeker hastalığında yaklaşık % 50′dir. Bu nedenle I. tip şeker hastalığında, kalıtım faktörü yanı sıra dış etkenlerin de rolü vardır. Bunlar arasında virüsler de bulunmaktadır. Ayrıca bazı doku tiplerinin (HLA-B8, BW15, B18,.DW3, DW4) mevcut olduğu kişilerde I. tip diabetin ortaya çıkma olasılığı artmaktadır.

Virüslerin i. tip şeker hastalığının oluşmasında etken olabileceğini düşündüren bazı bulgular vardır. Bazı ülkelerde virüs hastalıklarının daha sık olduğu mevsimlerde veya virüs hastalıklarının salgın şeklinde görüldüğü senelerde daha çok sayıda genç tipi şeker hastalığı olgusu saptanmıştır.
Deney hayvanlarında virüs ile meydana getirilen şeker hastalığında pankreasın lenfosit adı verilen alyuvarlarla kaplı olduğu saptanmıştır. Ayrıca bu şekilde meydana gelen şeker hastalarının kanlarında da insülin yapan hücrelere karşı oluşmuş antikor adını verdiğimiz bağışıklık maddeleri tespit edilmektedir.
Erişkin tipi şeker hastalığında, kalıtsal olarak geçen, sıklıkla orta yaşlarda, sinsi bir şekilde şeker hastalığına neden olan faktörün niteliği tam olarak bilinmemektedir. Bu tip şeker hastalığında şişmanlık, özellikle ikiden fazla olan gebelikler, ağır stresler, kortizon, büyüme ve tiroid hormonları hastalığın ortaya çıkmasına sebep olmaktadır.