Sişmanlık Tedavisi
Sişmanlık Tedavisi
Rejim: Şişmanlıkta başta gelen tedavi yöntemi, rejim yapmaktır. Beslenme rejimlerinde, mesela şeker hastalığının tedavisinde, günlük enerji ihtiyacının tespiti önemlidir. Şişmanlık tedavisinde ise, özellikle enerji ihtiyacının altında enerji veren listeler düzenlenir. Böylece enerji bilançosu açık vermeye başlar. Enerji bilançosu açık verince, depolanmış enerji demek olan yağ dokularına başvurulur. Yağ dokularının erimesiyle de şişmanlık tedavisinden beklenene ulaşılmış demektir.
Hareket (egzersiz): Rejimden sonra, şişmanlık tedavisinde en önemli olan harekettir. Beden hareketi çok yavaş bir şekilde zayıf-’” tattığından, tek başına zayıflatıcı olamaz.’Rejimle bir araya gelmesi gereklidir. Fakat şişmanlamaya başlayan kişi gerçekten fazla yemeyip de hareketsizlikten kilo almaya başlamışsa egzersiz yapmayla da şişmanlığın devamı önlenebilir.
Beden hareketi yalnız zayıflatma açısından göz önüne alınırsa-önemi inkâr edilebilir. Fakat hareketli olmanın, zayıf latıcılık dışında da faydaları vardır. Bunlar şöylece özetlenebilir:
• Çalıştırılan adaleler gelişir. Atletik yapıda olan vücudun şişman görünüşüyle yağlı şişmanlık birbirinden farklıdır, insülin etkisini azaltarak, şeker hastalığının ortaya çıkmasına sebep olan şişmanlık, yağ dokusunun artmasıyla görülen şişmanlıktır. Adale dokusunun gelişmesi, şekerlerin yanmasını artırır, şeker hastalığını böylece hafifletir.
• İnsan organizması dışarıdan sakin görünürse de, doğada olan olaylar gibi, insan vücudunda da her an birbiriyle çatışan olaylar geçmektedir. Damarlardan dışarı kan sızmaması için bütün damarlar boyunca incecik bir pıhtılaşma olmaktadır. Bu pıhtılaşma damar borularını dışa karşı yalıtmakta, sızıntıları önlemektedir. Pıhtı tabakası eskiyip kireçlenerek damar sertliğine yol açmasın diye, aynı zamanda bu pıhtı insan vücudu tarafından sürekli olarak eritilir. Bu olay insan vücudunda geçen sayısız karşıt, fakat dengeli olaylardan sadece biridir. Hareketsizlikte yeni pıhtı tabakası oluşması normal yolunda gider. Pıhtının sürekli temizlenmesi olayı ise yavaşlar. Yürüyüşler, temizlenme olayını artırarak damar sertliği oluşmasını geciktirir.
• Beden faaliyeti, kalp kasını besleyen damar ağını, bir olağanüstü duruma hazırlar. Kalbi besleyen damar ağı bir yönden tıkanırsa, diğer bölgeler tıkanmış olan kısma yardım ederler.
Beden faaliyetleri konusunda sağlık açısından dikkat edilecek nokta şudur: Aşırı beslenme, şişmanlama ve damar sertliğinde sebep olarak ne kadar önemli ise, beden faaliyetini ani olarak bırakmak da o kadar önemlidir. Aynı şekilde beden faaliyetlerine alışık olmayanların birden zorlayıcı hareketlere başlamaları da tehlikeli olabilir. Somut bir örnek vermek gerekirse, şöyle bir soru sorulabilir: Yirmi yıldır emekli olmuş veya emekli olmadığı halde her fırsatta koltuğa yayılarak sohbet etmiş insanlar koşmaya mı başlasın? Hayır diyeceğiz. Koşanlar ve hareketli olanlar koşmaya devam etsin. Fakat hareketsizliğe alışık olanlar birden koşmaya başlarlarsa enfarktüs geçirebi-lirlir. Spora alışmamış olanların sporu, yürüyüşlerdir. Her fırsatta yürümek sağlığın önemli şartlarından biridir.
Bir cumartesi veya pazar sabahı alışveriş amacı olmadan sokağa çıkmanın ağırbaşlı insanlara yakışmadığını zannedenler vardır. Böyle düşünmek tamamen yanlıştır. Hiçbir amacı olmadığı halde tespihle oynamak, besin maddesi olmadığı halde limonlu votka içmek, uyuma gayesi olmadan koltukta şekerleme yapmak nasıl hafiflik sayıl-mıyorsa, her gün 5 kilometre yürümek de hafiflik değildir ve ağırbaşlılıkla bağdaşmayan yanı yoktur. Fakat hangi sokakta yürümen? çamursuz, kaza tehlikesi olmayan, yaya kaldırımlarına araba park edilmemiş kaç sokağımız var derseniz, o zaman haklısınız…
Ne var ki, teknik bakımdan ilerlemiş sanayi ülkelerinde beden faaliyeti ve yürümenin azaldığı, buna karşılık damar sertliği, şişmanlık ve şeker hastalığının giderek artış gösterdiği gözden uzak tutulmamalıdır,
iştahın kontrolü: şişmanlık tedavisinde bir başka yöntem de ilaçlarla iştahın kesilmesidir. Sinirlilik sebebiyle fazla yiyenlere sakinleştirici ilaç vermek dışında, ilaç tedavisini pek uygulamamak gerekir, iştah kesici ilaçlar alışkanlık, bağımlılık doğurabilirler, özellikle zayıflamak isteyen gençlerin iştah kesicileri kullanmamaları gerekir, iştah kesici ilaçlar, okul başarısını olumsuz yönde etkileyebilir. Bununla beraber, orta yaş veya orta yaşın üzerindeki kişilerde, normalden aşırı sapan bir iştah fazlalığı varsa, fenfluramin cinsinden iştah kesiciler, hekimin belirleyeceği bir süre için kullanılabilir.
Bazı önemli noktalar: Basit şişmanlık tedavisinde tiroid hormonu vermenin yeri yoktur. Şişmanlık yanında tansiyon yüksekliği yoksa, tuz alınması normalde tutulur, çok ciddi bir tuz perhizi yapılmaz. Aynı şekilde, şişmanlık yanında özel bir sebep yoksa (tansiyon yüksekliği, kalp yetersizliği gibi) idrar söktürücü ilaçlar da kullanılmaz.
