Zatürre

Zatürre

Bir veya birden fazla akciğer lobunun mikropların etkisiyle yangılanması (pnömoni). Bakteri ve virüslerin daha iyi tanınması ve belirlenmesi sonucunda zatürre günümüzde genellikle iki ana gruba ayrılır. Bu iki grup, spesifik zatürre ile aspirasyon zatürresidir.

Spesifik zatürreye bakteri ya da virüs gibi hastalık yapan bir organizma yol açar. Aspirasyon zatürresi ise solunum sistemindeki bir anormalliğin akciğerleri hastalığa elverişli kılmasının bir sonucudur. Böyle bir ortamda oldukça zararsız olan bazı organizmalar (örneğin grip virüsü ve normal olarak solunum sisteminin üst yollarında ve ağızda zararsız olarak yaşayan bakteriler) bile hastalığa yol açabilirler.

Aspirasyon zatürresi başta verem olmak üzere birlikte ya da endüstride kullanılan bazı maddelerin solunumasu sonucunda da ortaya çıkabilir. Aspirasyon zatürresinde hastalık akciğer peteklerine solunum sisteminin başka kesimlerindeki yangılanmalardan ulaşır.

Spesifik zatürreye genellikle pnömokoklar yol açar. Bu nedenle de bu hastalığa pnömokoklar zatürresi veya ivegen lob zatürresi denilir. Bu hastalıkta akciğerin sadece bir lobu etkilenir. Fakat hastalık daha sonra aynı akciğerin başka loblarını veya öbür akciğerin loblarını etküeyebilr. Eğer akciğerlerin ikisi de etkilenmişse hastalığa çift taraflı zatürre denir.

Hastalıktan etkilenen loblar şişer, kan damarları genişler, akciğerin ağırlığı artar, rengi de koyu kırmızıya dönüşür. Bu evrede hava hücrelerinde hala hava vardır. Ağır olmayan durumlarda yangılanma daha fazla yayılmadan azalmaya başlayabilir. Özellikle tedaviye erken başlanırsa hastalık belirtileri iki üç gün içinde yavaş yavaş ortadan kalkarlar. Daha ağır durumlarda, yangılanmış olan lob ya da loblar katılaşırlar ve alveollere fibrin, alyuvarlar, akyuvarlar sızarlar. Bu birikim, birikimi emilebilecek veya ağız yoluyla tükürülebilecek şekilde eriten makrofaj hücreleri tarafından temizlenir.

Zatürre her yaşta görülebilir ve özellikle kış aylarında yaygınlaşır. Hastalık ani olarak titreme ve kusma ile baslar. Çocuklarda bazen çırpınma görüiür. Hastanın ateşi birkaç saat içinde 39-40°C’ye çıkar. Ateşten başka başağrısı, vücudun çeşitli yerlerinde ağrılar, ve genel bir bitkinlik görülür. Hastalığın başlangıcında göğüste, omuzlarda ve Karında keskin bir acı duyulur, önceleri kuru olan fakat sonraları pas renginde ve zaman zaman kanla karışık tükürük çıkaran bir öksürük görülür. Hastanın solunumu sıklaşır ve zorlaşır nabız yüksektir. Bazı hastalarda tansiyon düşer, cilt sıcak ve kuru olur. Hastanın yüzünde hafifçe mora çalan bir kızarıklık görülür. Titreme de vardır.

Tedavi başta penisilin olmak üzere antibiyotiklerle yapılır. Hastanın kısa bir sürede tamamen iyileşmesi olasılığı yüksektir. Bir veya iki gün içinde ateş, nabız ve solunum hızı düşer ve akciğer yangılanması hızla düzelmeye yönelir, öbür belirtilerin ortadan kalkması biraz daha fazla zaman alabilir. Ancak hasta genellikle bir hafta içinde hemen tamamen iyileşir. Bununla birlikte yaslı hastalarda, başka bir hastalığa tutulmuş olanlarda ya da süreğen alkoliklerde sonuç bu kadar başarılı değildir; zatürre bu durumda ölüme yol açabilir.